د ایران د بهرنیو چارو وزارت له نړۍ غوښتي چې د امریکا نوي یو اړخیز بندیزونه عملي نه کړي؛ تهران هڅه کوي د واشنګټن تازه اقتصادي فشار یوازې د دواړو هېوادونو ترمنځ له شخړې څخه په پراخه نړیواله موضوع بدل کړي.
د ایران د بهرنیو چارو وزارت د جمعې په ورځ، د وږي په شپږمه، په یوه اعلامیه کې د امریکا نوې طرحه چې «اقتصادي شړلو عملیات» نومول شوې، «دولتي ترهګري» بللې او ادعا یې کړې چې د واشنګټن نوي بندیزونه د ملګرو ملتونو له منشور او نړیوالو حقوقي اصولو سره په ټکر کې دي.
د ایران په اعلامیه کې امریکا تورنه شوې چې په نړیوال مالي نظام کې د ډالر له ونډې څخه په استفادې، پر نورو هېوادونو فشار راوړي چې له ایران سره خپلې اقتصادي اړیکې محدودې کړي.
تهران دغه اقدام د هېوادونو د ملي واکمنۍ او د دولتونو د واکمنۍ د برابرۍ د اصل سرغړونه بللې ده.
د ایران د بهرنیو چارو وزارت له نړیوالو حکومتونو غوښتي چې د امریکا د یو اړخیزو بندیزونو اغېزې په رسمیت ونه پېژني او د دغو بندیزونو په عملي کولو کې ونډه وانخلي.
تهران د ملګرو ملتونو د عمومي اسامبلې هغو پرېکړهلیکونو ته هم اشاره کړې چې د هېوادونو په کورنیو چارو کې د نه لاسوهنې او د دولتونو ترمنځ د دوستانه اړیکو اصول پکې مطرح شوي دي.
د ایران د بهرنیو چارو وزارت د ملګرو ملتونو او غړو هېوادونو پر هغه څه نیوکه کړې چې تهران یې د امریکا او اسرائیل پر وړاندې «مماشات» بولي.
ایران نوي امریکايي بندیزونه د دغه هېواد پر وړاندې د «اقتصادي جګړې» دوام بللی او ادعا یې کړې چې موخه یې پر اقتصاد فشار راوستل او د ایران خلکو ته زیان رسول دي.
د تهران دا دریځ وروسته له هغې څرګند شوی چې امریکا د دوشنبې په ورځ، د وږي په دویمه، د ایران پر وړاندې د «اقتصادي شړلو عملیات» په نوم د یوې نوې طرحې د پیل اعلان وکړ.
د دې طرحې اعلان شوې موخه دا ده چې د ثانوي بندیزونو د لګولو او د امریکا مالي نظام ته د لاسرسي د محدودولو له لارې له نورو هېوادونو سره د ایران اقتصادي اړیکې لا محدودې شي.
د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي هم ملګرو ملتونو ته په یوه لیک کې د دې سازمان او غړو هېوادونو د غبرګون غوښتنه کړې او واشنګټن یې د یو اړخیزو بندیزونو د پایلو مسؤل بللی دی.
د نیمروز ځانګړې زاویه
د دې تقابل اهمیت یوازې د بندیزونو د شمېر په زیاتېدو کې نه دی. د امریکا نوې تګلاره هڅه کوي د هغو شرکتونو او هېوادونو لپاره چې د امریکا پر مالي نظام تکیه لري، له ایران سره د اقتصادي همکاریو بیه لوړه کړي.
له همدې امله، د تهران غبرګون یوازې واشنګټن ته نه دی متوجه؛ بلکې د درېیمو هېوادونو پر وړاندې هم پیغام لري چې باید د ایران سره د اقتصادي اړیکو د ساتلو او د امریکا د محدودیتونو د منلو ترمنځ انتخاب وکړي.
وروستۍ شننه
په پایله کې، د امریکا د دې نوې طرحې بریا یوازې د لګول شویو بندیزونو په شمېر نه سنجول کېږي. اصلي ازموینه دا ده چې واشنګټن تر کومه بریده بانکونه، شرکتونه او نور دولتونه اړ کولی شي چې دغه محدودیتونه عملي کړي.
د ایران لپاره بیا د نفتو د پلور، بهرنۍ سوداګرۍ او مالي سرچینو ته د لاسرسي د لارو ساتل مهم دي.
که د امریکا ثانوي بندیزونه د نورو هېوادونو اقتصادي همکاری له ایران سره لا محدوده کړي، پر ایراني اقتصاد به فشار زیات شي. خو که تهران وکولی شي دوامدارې بدیلې سوداګریزې او مالي لارې رامنځته کړي، د امریکا د نوي فشار اغېز به له جدي ننګونې سره مخ شي.
