د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند اسماعیل بقايي د سیریک پر کوهستک سیمه د امریکا د برید په غبرګون کې د ځینو دولتونو او نړیوالو بنسټونو پر چوپتیا او د دغه ډول بریدونو پر توجیه کولو نیوکه کړې او خبرداری یې ورکړی چې د پوځي بریدونو عادي کېدل ښايي له خپله برید څخه پراخې پایلې ولري.
بقايي نن، چهارشنبه د سنبلې په ۱۱مه، په ټولنیزه شبکه اېکس کې ویلي چې پر یوه استوګنیز کور برید هغه مهال شوی چې کورنۍ په کې د واده مراسم لمانځل. هغه ادعا کړې چې په دغه برید کې له ۵۰ ډېر نارینه، ښځې او ماشومان وژل شوي یا ټپیان شوي دي.
د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند ویلي: «له بم څخه خطرناک د بمبارۍ عادي کېدل دي، او له چوپتیا څخه خطرناکه دا ده چې چوپتیا په مشروعیت بدله شي.»
بقايي زیاته کړې چې د داسې بریدونو پر وړاندې چوپتیا بېطرفي نه شي بلل کېدای او د دغو بریدونو توجیه کول به هم پایلې ولري.
هغه پر هغو دولتونو او نړیوالو بنسټونو نیوکه کړې چې د ایران پر ضد د امریکا د بریدونو په اړه چوپ پاتې کېږي یا یې توجیه کوي. نوموړي ویلي چې د بېعدالتۍ پر وړاندې سترګې پټول هغه نه مهاروي، بلکې عاملان یې لا زړوروي.
بقايي په پای کې خبرداری ورکړی چې ایران به د هغه څه په وړاندې چې ده «دغه وحشیانه جنایتونه» بللي، ځواب ورکړي.
د ایران د چارواکي دا څرګندونې په داسې حال کې کېږي چې د ایران او امریکا ترمنځ متقابل بریدونه د سیمې د لا پراخې شخړې اندېښنې زیاتوي. تهران هڅه کوي د ملکي وګړو د مرګژوبلې په اړه د نړیوالې ټولنې چوپتیا د بریدونو د دوام له عواملو څخه وښيي، خو د سیریک د برید د قربانیانو شمېر او د برید نور جزئیات لا هم د خپلواکو سرچینو له خوا په بشپړه توګه نه دي تایید شوي.
د نیمروز له نظره، د بقايي د څرګندونو مهم اړخ یوازې د یوه برید غندنه نه ده؛ بلکې دا اندېښنه ده چې که په استوګنیزو سیمو کې د پوځي بریدونو دوام عادي حالت وګرځي، د ملکي وګړو د خوندیتوب مسئله به لا جدي شي. که د ملکي تلفاتو ادعاوې په خپلواکه توګه تایید شي، پر ښکېلو لورو به د بریدونو د هدفونو، د ملکي وګړو د خوندیتوب او د نړیوال بشري حقونو د اصولو په اړه د وضاحت لپاره فشار زیات شي.
په همدې دلیل، د سیریک د برید مسئله یوازې د ایران او امریکا ترمنځ د متقابلو بریدونو په چوکاټ کې نه پاتې کېږي؛ بلکې د ملکي وګړو د خوندیتوب، د نړیوال غبرګون او د شخړې د لا پراخېدو د خطر له امله یې اغېزې تر سیمهییزې کچې هم رسېدای شي.
