د نیویارک ټایمز د راپور له مخې، امریکايي استخباراتي چارواکو د سعودي عربستان لپاره د لسګونو پرمختللو افـ۳۵ جنګي الوتکو د احتمالي پلور په تړاو د چین د احتمالي جاسوسۍ په اړه اندېښنه څرګنده کړې ده.
د راپور له مخې، د دې احتمالي معاملې ارزښت شاوخوا ۲۴ میلیارد ډالره اټکل شوی دی. سعودي عربستان له امریکا سره له څو لسیزو راهیسې پراخه پوځي همکاري لري او د امریکايي وسلو او دفاعي تجهیزاتو تر ټولو لوی پېرودونکی بلل کېږي.
خو د ریاض او بیجینګ پوځي اړیکو پراختیا په واشنګټن کې د اندېښنې یو مهم لامل ګرځېدلې ده. سعودي عربستان له چین څخه بالستیک توغندي اخلي او د چین پوځ د سعودي عربستان سره د بالستیک توغندیو د جوړولو، د تولیدي تاسیساتو د رامنځته کولو او د توغندیزو عملیاتو د پیاوړتیا په برخو کې همکاري کړې ده.
یوه امریکايي چارواکي ویلي چې د امریکا د دفاع وزارت په یوه وروستي استخباراتي راپور کې ټینګار شوی چې هغو ځایونو ته چې د افـ۳۵ الوتکو ټکنالوژي پکې ساتل کېږي، باید یوازې سعودي او امریکايي افسران او قراردادیان لاسرسی ولري.
د امریکا دفاعي چارواکي په ځانګړي ډول د افـ۳۵ الوتکو د پرمختللې راداري او څارنې ټکنالوژۍ د خوندي ساتلو په اړه اندېښمن دي. دا ټکنالوژي د دغو الوتکو له مهمو پوځي وړتیاوو څخه ګڼل کېږي او د هغې د افشا کېدو یا د نورو هېوادونو له خوا د ترلاسه کېدو احتمال د امریکا لپاره د امنیتي خطر په توګه مطرح شوی دی.
د دې معاملې په اړه په اسرائیلو کې هم اندېښنې مطرح شوې دي. د اسرائیلو اندېښنه دا ده چې د افـ۳۵ الوتکو پرمختللې وړتیاوې سعودي عربستان ته د ورکولو سره ښايي په سیمه کې د اسرائیلو د پوځي برلاسۍ پر وضعیت اغېز وکړي.
په دې توګه، د افـ۳۵ احتمالي معامله یوازې د وسلو د پلور موضوع نه ده؛ بلکې د امریکا، سعودي عربستان، چین او اسرائیلو ترمنځ د پوځي اړیکو او امنیتي باور له حساسو مسئلو سره هم تړاو لري. د معاملې د عملي کېدو په صورت کې به د پرمختللې پوځي ټکنالوژۍ د ساتنې څرنګوالی د واشنګټن لپاره له مهمو امنیتي موضوعاتو څخه وي.
