نگرانیهای اطلاعاتی آمریکا درباره فروش جنگندههای پیشرفته اف-۳۵ به عربستان سعودی وارد مرحله تازهای شده است؛ مقامهای آمریکایی میگویند احتمال دسترسی چین به فناوریهای حساس این جنگنده، در گزارشهای داخلی اطلاعاتی بررسی شده است.
روزنامه نیویورک تایمز به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داده است که نهادهای اطلاعاتی آمریکا درباره احتمال جاسوسی چین در ارتباط با فروش احتمالی دهها فروند اف-۳۵ به عربستان ابراز نگرانی کردهاند. ارزش این قرارداد حدود ۲۴ میلیارد دالر اعلام شده است.
بر اساس این گزارش، تحلیلگران اطلاعاتی احتمال دادهاند که چین بتواند از طریق فعالیتهای اطلاعاتی در عربستان یا روابط نظامی و امنیتی نزدیک خود با ریاض، به بخشی از فناوریهای اف-۳۵ دسترسی پیدا کند.
یکی از گزارشهای تفصیلی آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا که ماهها پیش تهیه شده، به حضور نظامی چین در پایگاههای عربستان و استفاده این کشور از فناوریهای چینی در زیرساختهای ارتباطی اشاره کرده و درباره توانایی آمریکا و عربستان برای حفاظت از محل نگهداری فناوری اف-۳۵ پرسشهایی مطرح کرده است.
یک مقام آمریکایی گفته است بر اساس گزارش اطلاعاتی اخیر، تنها افسران و پیمانکاران آمریکایی و سعودی باید اجازه دسترسی به محلهایی را داشته باشند که فناوری اف-۳۵ در آنها نگهداری میشود.
نگرانی اصلی وزارت دفاع آمریکا، حفاظت از فناوریهای پیشرفته راداری و سامانههای نظارتی این جنگنده است؛ فناوریهایی که از بخشهای حساس توانمندی اف-۳۵ به شمار میروند.
این نگرانیها در شرایطی مطرح شده که عربستان و آمریکا چندین دهه همکاری نظامی داشتهاند و عربستان بزرگترین خریدار تجهیزات و تسلیحات دفاعی آمریکایی در میان کشورهای جهان بوده است.
در مقابل، ریاض روابط دفاعی و فناوری خود را با چین نیز گسترش داده است. عربستان موشکهای بالستیک از چین خریداری کرده و بر اساس گزارش نیویورک تایمز، ارتش چین در زمینه ساخت موشکهای بالستیک، ایجاد تأسیسات تولید و بهبود عملیات موشکی به عربستان کمک کرده است.
گزارش اطلاعاتی آمریکا همچنین درباره گستره همکاری عربستان با نهادهای نظامی و اطلاعاتی چین پرسشهایی مطرح کرده و محدود کردن تماس با این نهادها را از موضوعات مورد توجه قرار داده است.
نگرانی دیگری نیز درباره استفاده از تجهیزات شرکتهای فناوری چینی در زیرساختهای ارتباطی و دفاعی عربستان مطرح شده است. مقامهای اطلاعاتی آمریکا در گزارش خود درباره حضور تجهیزات شرکتهای چینی در شبکههای ارتباطی و زیرساختهای مرتبط با دفاع نیز پرسشهایی مطرح کردهاند.
این موضوع برای اسرائیل نیز حساس است. اسرائیل تنها کشور خاورمیانه است که تاکنون جنگنده اف-۳۵ را در اختیار داشته و مقامهای دفاعی این کشور پیشتر درباره تأثیر فروش این جنگنده به کشورهای منطقه بر برتری نظامی کیفی اسرائیل ابراز نگرانی کردهاند.
در نتیجه، پرونده اف-۳۵ عربستان تنها یک قرارداد تسلیحاتی میان واشنگتن و ریاض نیست؛ این معامله همزمان به رقابت فناوری و امنیتی آمریکا و چین و همچنین موازنه نظامی در خاورمیانه گره خورده است.
با این حال، نگرانیهای مطرحشده در گزارشهای اطلاعاتی به معنای اثبات انتقال فناوری اف-۳۵ به چین نیست. موضوع اصلی در حال حاضر ارزیابی خطر احتمالی دسترسی چین به فناوریهای حساس در صورت نهایی و اجرای قرارداد است.














