والسټریټ ژورنال راپور ورکړی چې د هرمز تنګي د بیا پرانیستلو لپاره د ایران له خوا د نویو شرطونو مطرح کېدو، د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ لپاره د جګړې د پای ته رسولو او له شخړې څخه د وتلو هڅې لا پېچلې کړې دي.
د دې ورځپاڼې په وینا، ټرمپ په وروستیو اوونیو کې له خپلو لوړپوړو سلاکارانو سره په شخصي خبرو کې دا احتمال مطرح کړی چې امریکا ښايي حتی له هستهیي هوکړې پرته له جګړې ووځي؛ په دې شرط چې ایران هرمز تنګی په بشپړ ډول بېرته پرانیزي.
والسټریټ ژورنال لیکلي چې د هستهیي مذاکراتو له سختېدو سره، سپینې ماڼۍ د هرمز د بیا پرانیستلو موضوع ته ډېره پاملرنه کړې او ټرمپ هم هڅه کوي د جګړې پای د یوه سیاسي بریالیتوب په توګه وړاندې کړي.
خو د تهران نوي شرطونه دغه لاره لا پېچلې کړې ده.
د ایران د ملي امنیت د عالي شورا منشي محمدباقر ذوالقدر د زمري پر ۱۷مه ویلي چې هرمز تنګی به تر هغه پورې پرانیستل نه شي، څو امریکا خپل چلند «اصلاح» نه کړي.
د هغه په وینا، د تهران په شرطونو کې د امریکا د ګواښونو پای، د ایران او د هغه د متحدانو پر ضد د جګړې ختمېدل، د سمندري محاصرې لغوه کول، د ایران له شاوخوا سیمو څخه د امریکايي ځواکونو وتل، د جګړې د زیانونو جبران، د بندیزونو لغوه کول او د ایران د کنګل شویو شتمنیو خوشې کول شامل دي.
والسټریټ ژورنال وایي، دغه شرطونه د ټرمپ لپاره د جګړې د پای او له شخړې څخه د وتلو احتمالي لارې محدودوي. د دې ورځپاڼې په وینا، ځینې کارپوهان باور لري چې تهران ښايي د هرمز بیا پرانیستل د مذاکراتو پر مهال د نورو امتیازونو د ترلاسه کولو لپاره د فشار د وسیلې په توګه کاروي.
هرمز تنګی په وروستیو اوونیو کې د تهران او واشنګټن ترمنځ د شخړې له مهمو محورونو څخه ګرځېدلی دی. د دې اوبو لارې اړوند بریدونو او ګواښونو د سوداګریزو بېړیو پر تګ راتګ اغېز کړی او د نړیوالې انرژۍ بازار یې هم تر فشار لاندې راوستی دی.
په همدې حال کې، ټرمپ څو ځله د هرمز د پرانیستل کېدو خبره کړې، خو والسټریټ ژورنال راپور ورکړی چې د دې اوبو لارې بشپړ او عملي بیا پرانیستل تر اوسه نه دي شوي.
د جګړې د پای لپاره د ټرمپ هڅه
والسټریټ ژورنال لیکي چې د امریکا د منځمهالو ټاکنو له رانږدې کېدو او د نفتو د بیې له لوړ پاتې کېدو سره، ټرمپ هڅه کوي د جګړې پای د یوه سیاسي بریالیتوب په توګه وړاندې کړي.
ټرمپ په وروستیو ورځو کې ویلي چې امریکا د ایران پر ضد د یوه ډېر پراخ برید لپاره چمتو شوې وه، خو د تهران له خوا د مذاکراتو د دوام غوښتنې وروسته دغه عملیات ودرول شول.
هغه همداراز د هوکړې د نږدې کېدو خبره کړې، خو تر اوسه کومه وروستۍ هوکړه نه ده اعلان شوې.
د سپینې ماڼۍ یوه چارواکي ویلي چې امریکا خپلو پوځي موخو ته رسېدلې او اوس یې تمرکز د هرمز له لارې د نړیوالې انرژۍ د جریان پر خوندي کولو دی.
ایا جګړه له هستهیي هوکړې پرته پای ته رسېدای شي؟
د امریکايي چارواکو په وینا، ټرمپ باور لري چې ایران به په لنډ مهال کې ونه شي کولای خپل هستهیي ظرفیت بېرته ورغوي او واشنګټن به د هر ډول پټو فعالیتونو د څار هڅې هم دوامداره وساتي.
د والسټریټ ژورنال د راپور له مخې، که د ایران هستهیي پروګرام تر کنټرول لاندې راوستل شي او د هرمز له لارې د بېړیو تګ راتګ بېرته عادي شي، ټرمپ ښايي حتی له هستهیي هوکړې پرته موجود اوربند د نامحدودې مودې لپاره وغځوي.
خو د جګړې د تاوانونو، د ایران د کنګل شویو شتمنیو د خوشې کولو، د نفتو د بندیزونو او په سیمه کې د امریکايي ځواکونو د حضور پر سر اختلافونه لا هم پر ځای دي.
په دې توګه، که څه هم واشنګټن د جګړې د پای لپاره د یوې لارې په لټه کې دی، خو هرمز اوس د تهران او واشنګټن ترمنځ د اصلي چنې وهلو پر محور بدل شوی او د ایران نوي شرطونه د یوې چټکې هوکړې ترلاسه کول لا ستونزمنولی شي.
