په اسراییلو کې د پارلماني ټاکنو د رایو له بشپړې شمېرنې وروسته، د بنیامین نتانیاهو په مشرۍ ائتلاف ۵۳ څوکۍ ګټلې، خو د حکومت جوړولو لپاره اړین اکثریت ته لا هم اته څوکۍ کمې لري. د مخالفو ګوندونو ډلې ۴۸ او عربي ګوندونو په ټولیزه توګه ۱۹ څوکۍ ترلاسه کړې دي.
د اسراییلو د مرکزي ټاکنیزې کمېټې د اعلان شویو پایلو له مخې، د پاتې رایو له شمېرلو وروسته هم د څوکیو په وېش کې بدلون نه دی راغلی. خو وروستۍ رسمي پایلې به د شکایتونو او احتمالي سرغړونو له ارزونې وروسته د اسراییلو ولسمشر اسحاق هرتزوګ ته وړاندې شي.
د ۱۲۰ کسیز کنېسټ پارلمان کې د حکومت جوړولو لپاره لږ تر لږه د ۶۱ استازو ملاتړ ته اړتیا ده. له همدې امله، هېڅ یوه لویه سیاسي ډله په یوازې ځان د حکومت جوړولو اکثریت نه لري او عربي ګوندونه د خپلو ۱۹ څوکیو له امله د راتلونکو سیاسي مذاکراتو مهم لوبغاړي بلل کېږي.
عربي ګوندونه د همکارۍ لپاره چمتو دي
د عربي ګوندونو ګډ لېست اعلان کړی چې د نتانیاهو د واک د پای ته رسولو په موخه له سیاسي مخالفانو سره همکارۍ ته چمتو دی. د دغه لېست مشر یوسف جبارین د اسراییلو د یهودي او عربي وګړو ترمنځ د همکارۍ پر اړتیا ټینګار کړی دی.
د ټاکنو د پایلو له مخې، ګډ عربي لېست ۱۱ او د رعام ګوند اته څوکۍ ترلاسه کړې دي. ګډ لېست تر دې مخکې هم ویلي وو چې ښايي د نتانیاهو د مخالفانو له خوا د جوړېدونکي حکومت ملاتړ وکړي، خو په کابینه کې به رسمي غړیتوب نه اخلي.
دغه ملاتړ یې د عربي ټولنې د غوښتنو له پوره کېدو سره مشروط کړی دی. په دغو غوښتنو کې د تاوتریخوالي او جرمونو پر وړاندې مبارزه، د کورونو د ویجاړولو د بهیر درول او د فلسطیني دولت د جوړېدو لپاره د سیاسي لارې چارې شاملې دي.
خو د یاشار ګوند مشر او د نتانیاهو له مهمو مخالفانو څخه ګادي آیزنکوت مخکې د داسې حکومت له جوړېدو سره مخالفت کړی چې د عربي ګوندونو پر ملاتړ تکیه ولري. په مقابل کې، د دیموکراتانو ګوند مشر یائیر ګولان له مخالفو ګوندونو غوښتي چې د حکومت د بدلولو لپاره له عربي ګوندونو سره همکاري وکړي.
د مخالفانو په ډله کې اختلافونه
د نتانیاهو د مخالفو ګوندونو د مشرانو ترمنځ اختلافونه هم دوام لري. ټایمز اف اسرائیل ورځپاڼې د ۱۲مې شبکې په حواله راپور ورکړی چې د «اسراییل زموږ کور دی» ګوند مشر آویګدور لیبرمن د آیزنکوت او نفتالي بېنېټ اړیکو ته ځواب نه ورکوي؛ خو د دواړو ډلو د ټاکنیزو کمپاینونو د ټیمونو ترمنځ اړیکې شته.
د راپور له مخې، لیبرمن نه غواړي د نتانیاهو په مشرۍ حکومت کې برخه واخلي او نه هم د داسې حکومت ملاتړ کوي چې د عربي ګوندونو پر رایو تکیه ولري. نوموړی غوره ګڼي چې آیزنکوت له نتانیاهو سره د یووالي حکومت جوړ کړي.
دا اختلافونه ښيي چې د نتانیاهو د واک د پای ته رسولو په اړه د مخالفو ګوندونو ګډ دریځ لا تر اوسه د بدیل حکومت پر جوړولو د یوې هوکړې سبب نه دی شوی.
د ټاکنو د درغلیو د ادعاوو څېړنه
د لیکود ګوند په یوه اعلامیه کې عربي ګوندونه د رشوت، ګواښ، تاوتریخوالي او د منع شویو سافټویرونو د کارولو له لارې په پراخو ټاکنیزو درغلیو تورن کړي دي.
د اسراییلو مرکزي ټاکنیزې کمېټې ویلي چې د لیکود ګوند غوښتنه یې ترلاسه کړې او د ټاکنو د روڼتیا د څارنې د عادي بهیر په چوکاټ کې به یې وڅېړي. خو د شکایت څېړل په خپله د لیکود ګوند د ادعاوو د تایید په معنا نه دي.
هرتزوګ د بیا ټاکنو د مخنیوي غوښتنه کړې
د اسراییلو ولسمشر اسحاق هرتزوګ له سیاسي ګوندونو غوښتي چې له پرانیستي نظر سره مذاکرات وکړي او د بیا ټاکنو د مخنیوي لپاره هڅه وکړي.
د رسمي پایلو له وړاندې کېدو وروسته به هرتزوګ د ګوندونو له مشرانو سره مشورې وکړي او یو کس به د حکومت جوړولو لپاره وګماري. که دغه کس د ائتلافي حکومت په جوړولو کې پاتې راشي، سیاسي بهیر ښايي اوږد شي او په پای کې د نویو ټاکنو د ترسره کېدو لامل شي.
په همدې حال کې، د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ له اکسیوس رسنۍ سره په خبرو کې ویلي چې نتانیاهو، د ځینو لومړنیو راپورونو پر خلاف، اوس په «نسبي ډول ښه» وضعیت کې دی. ټرمپ د یووالي حکومت په جوړولو کې د احتمالي مرستې په اړه ویلي چې تر اوسه یې په دې تړاو پرېکړه نه ده کړې.
د ټاکنو پایلې ښيي چې د رایو له بشپړې شمېرنې سره سره، په اسراییلو کې د نوي حکومت جوړېدل لا هم د ګوندونو ترمنځ هوکړې او د سیاسي اختلافونو حل ته اړتیا لري.
