والاستریت ژورنال گزارش داده است که شرطهای تازه جمهوری اسلامی ایران برای بازگشایی تنگه هرمز، تلاشهای کاخ سفید برای پایان جنگ و خروج آمریکا از درگیری را دشوارتر کرده است.
به نوشته این روزنامه، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در هفتههای اخیر در گفتوگوهای خصوصی با دستیاران ارشد خود احتمال خروج آمریکا از جنگ را حتی بدون دستیابی به توافق هستهای مطرح کرده است؛ مشروط بر اینکه ایران تنگه هرمز را بهطور کامل بازگشایی کند.
والاستریت ژورنال نوشته است که با دشوارتر شدن مذاکرات هستهای، کاخ سفید تمرکز بیشتری بر بازگشایی تنگه هرمز گذاشته و ترامپ نیز به دنبال فراهم کردن زمینهای برای اعلام یک دستاورد سیاسی بوده است.
اما شروط تازه تهران، این مسیر را پیچیدهتر کرده است.
محمدباقر ذوالقدر، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، روز ۱۷ مرداد گفت تنگه هرمز تا زمانی که آمریکا رفتار خود را «تصحیح» نکند، باز نخواهد شد.
او توقف تهدیدهای آمریکا، پایان جنگ علیه جمهوری اسلامی و متحدانش، لغو محاصره دریایی، خروج نیروهای نظامی آمریکا از اطراف ایران، پرداخت خسارتهای جنگی، لغو تحریمها و آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران را از جمله شروط تهران عنوان کرد.
والاستریت ژورنال نوشته است که این شروط، گزینههای ترامپ برای خروج از جنگ را محدودتر کرده است. به باور کارشناسان مورد استناد این روزنامه، تهران احتمالاً بازگشایی تنگه هرمز را بهعنوان اهرمی برای گرفتن امتیاز بیشتر در مذاکرات میبیند.
تنگه هرمز در هفتههای اخیر به یکی از مهمترین محورهای مناقشه میان تهران و واشنگتن تبدیل شده است. حملات و تهدیدهای مرتبط با این آبراه، رفتوآمد کشتیهای تجاری را کاهش داده و بازار جهانی انرژی را تحت تأثیر قرار داده است.
در همین حال، ترامپ بارها از باز بودن تنگه هرمز سخن گفته است، اما والاستریت ژورنال گزارش داده که در عمل بازگشایی کامل این آبراه هنوز محقق نشده است.
تلاش ترامپ برای خروج از جنگ
به نوشته والاستریت ژورنال، کمتر از سه ماه مانده به انتخابات میاندورهای آمریکا و در شرایطی که بهای نفت همچنان بالاتر از سطح پیش از آغاز جنگ قرار دارد، ترامپ به دنبال راهی برای ارائه پایان جنگ بهعنوان یک پیروزی سیاسی است.
ترامپ در روزهای اخیر گفته بود آمریکا برای انجام یک حمله بسیار گسترده آماده شده، اما پس از درخواست تهران برای ادامه مذاکرات، این عملیات متوقف شد. او همچنین دستیابی به توافق را نزدیک توصیف کرده، اما تاکنون توافق نهایی اعلام نشده است.
یک مقام کاخ سفید نیز گفته است که آمریکا به اهداف نظامی خود دست یافته و تمرکز کنونی بر تضمین جریان انرژی جهانی از تنگه هرمز است.
پایان جنگ بدون توافق هستهای؟
مقامهای آمریکایی میگویند ترامپ بر این باور است که ایران در کوتاهمدت توان بازسازی ظرفیت هستهای خود را نخواهد داشت و واشنگتن نیز تلاش خواهد کرد هرگونه فعالیت پنهانی را شناسایی کند.
بر اساس این گزارش، اگر برنامه هستهای ایران مهار شود و عبور کشتیها از تنگه هرمز از سر گرفته شود، ترامپ ممکن است حتی بدون توافق هستهای، آتشبس موجود را برای مدت نامحدود تمدید کند.
با این حال، اختلاف بر سر غرامتهای جنگی، آزادسازی داراییهای ایران، تحریمهای نفتی و حضور نظامی آمریکا در منطقه همچنان پابرجاست.
در نتیجه، اگرچه واشنگتن به دنبال راهی برای پایان دادن به جنگ است، اما تنگه هرمز به نقطه اصلی چانهزنی تبدیل شده و شروط تهران میتواند دستیابی به توافقی سریع را دشوارتر کند.
