د امریکا متحده ایالاتو، ډنمارک او ګرینلنډ د ګرینلنډ د امنیت په برخه کې د امریکا د رول د پیاوړتیا پر یوه هوکړه موافقه کړې ده؛ هغه هوکړه چې د څو میاشتو له ډیپلوماتیکو ترینګلتیاوو وروسته رامنځته کېږي.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي چې دغه هوکړه امریکا ته په ګرینلنډ کې د امنیت او اړوندو اړتیاوو په برخه کې «دایمي کنټرول» ورکوي. هغه زیاته کړې چې واشنګټن به د ګرینلنډ او امریکا د امنیت د تأمین او ساتنې لپاره د اړینو اقداماتو واک ولري.
د راپورونو له مخې، هوکړه په ګرینلنډ کې د امریکايي ځواکونو د لاسرسي، ځای پر ځای کېدو او د دایمي الوتنې حق پیاوړی کوي. همداراز د امریکا د سیالانو لپاره د پوځي اډو یا پراخ پوځي حضور د رامنځته کولو او د ځینو حساسو پانګونو پر وړاندې محدودیتونه هم په پام کې نیول شوي دي.
خو د هوکړې بشپړ متن لا تر اوسه په عامه توګه نه دی خپور شوی او د امریکا د واک د دقیقې کچې او د ځینو مادو د عملي کېدو څرنګوالی لا هم روښانه نه دی.
د ډنمارک لومړۍ وزیرې ویلي چې دغه هوکړه کولای شي په شمالي قطب او شمالي اتلانتیک کې امنیت پیاوړی کړي، خو د ټرمپ له لوري د «دایمي کنټرول» د ادعا په اړه یې بشپړ جزئیات نه دي وړاندې کړي.
ګرینلنډ د ډنمارک د پاچاهۍ یوه خپلواکه اداره ده او په شمالي قطب کې له جغرافیایي او پوځي پلوه ځانګړی ستراتیژیک موقعیت لري. دغه ټاپو د شمالي امریکا، اروپا او قطبي سمندري لارو ترمنځ موقعیت لري او د پوځي څارنې، توغندیزې دفاع او سمندري فعالیتونو لپاره مهم بلل کېږي.
ټرمپ سپینې ماڼۍ ته له بېرته ستنېدو راهیسې څو ځله ویلي چې د ګرینلنډ کنټرول د امریکا د ملي امنیت لپاره مهم دی. هغه مخکې ان د اقتصادي یا پوځي فشار د کارولو احتمال هم مطرح کړی و؛ هغه دریځ چې د ډنمارک له سخت غبرګون او په اروپا کې له اندېښنو سره مخ شو.
اوسنۍ هوکړه، لږ تر لږه د اعلان شویو معلوماتو له مخې، د شخړې مسیر د ګرینلنډ د اخیستلو یا پېرلو له بحث څخه د دغه قلمرو په امنیتي او پوځي چارو کې د امریکا د حضور او واک د پراخېدو پر لور اړوي.
د هوکړې له مهمو اړخونو څخه یو هم دا دی چې په ګرینلنډ کې د امریکا د سیالانو د پوځي اډو یا حضور مخه ونیول شي او له شمالي اتلانتیک تړون څخه بهر د ځینو هېوادونو پر حساسو پانګونو محدودیتونه ولګېږي.
خو د ګرینلنډ د حاکمیت او سیاسي راتلونکي مسئله له امنیتي همکارۍ څخه جلا پاتې کېږي. ګرینلنډ خپلواکه سیمهییزه اداره لري او په وروستیو کلونو کې د دغه قلمرو د خپلواکۍ پلوي سیاسي خوځښتونو هم د ګرینلنډ د خلکو د سیاسي راتلونکي د ټاکلو پر حق ټینګار کړی دی.
له همدې امله، د موجودو معلوماتو له مخې، دغه هوکړه په خپله د ګرینلنډ د حاکمیت له ډنمارک څخه امریکا ته د لېږد معنا نه لري؛ بلکې تر اوسه اعلان شوی بدلون د امریکا د امنیتي او پوځي رول د پراخېدو او د هغه د دایمي کېدو په اړه دی.
دغه پرمختګ په شمالي قطب کې د امنیتي سیالۍ د زیاتېدونکي اهمیت څرګندونه هم کوي. دغه سیمه د پوځي موقعیت، سمندري لارو، طبیعي سرچینو او روسیې ته د نږدېوالي له امله د لویو قدرتونو ترمنځ د سیالۍ پر یوه مهم مرکز بدله شوې ده.
