د بشري حقونو د حالوش بنسټ د راپور له مخې، د ایران په سیستان او بلوچستان ولایت کې د سراوان ولسوالۍ د روتک سرحدي سیمې په مکسوخته سیمه کې لږ تر لږه ۱۷ افغان کډوال، چې ښځې او ماشومان هم پکې شامل دي، د سختې تندې له امله مړه شوي دي.
حالوش ویلي، پېښه د پنجشنبې په ورځ، د سپټمبر په ۱۰مه، رامنځته شوې او د مړو جسدونه له سیمې څخه تر انتقال وروسته د خاش ښار سړې خونې ته وړل شوي دي. د دغه بنسټ په وینا، په سراوان کې د سړې خونې د کافي ظرفیت نشتوالی د جسدونو د انتقال له لاملونو څخه و.
حالوش په خپرو شویو ویډیوګانو کې داسې کسان هم ښودلي چې په یوه نامعلوم ځای کې څو قبرونه کيندي. دغه بنسټ ټینګار کړی چې خپله نه شي کولای د مړو دقیق شمېر او د پېښې ټول جزئیات په خپلواک ډول تایید کړي او د نورو قربانیانو د هویت او د پېښې د څرنګوالي په اړه څېړنې روانې دي.
د حالوش د معلوماتو له مخې، د قربانیانو له ډلې پنځه کسان د بغلان ولایت د یوې کورنۍ غړي دي؛ یوه ۴۵ کلنه مور او د هغې ۲۲، ۱۸، ۱۶ او ۱۴ کلنې لوڼې. د دغې کورنۍ خپلوان په سراوان کې ژوند کوي او ټاکل شوې وه چې د دوی د جنازې لمونځ د یکشنبې په ورځ ادا شي.
حالوش همدارنګه ویلي چې د نورو قربانیانو له ډلې لږ تر لږه شپږ ماشومان د ۱۴ کلونو څخه کم عمر لري. د قربانیانو خپلوانو او شاهدانو ویلي، د کډوالو ډله د لارې په اوږدو کې د اوبو له سخت کمښت سره مخ شوې او یو شمېر کسان په لږ واټن کې له یو بل وروسته مړه شوي دي.
د یوه قرباني خپلوان حالوش ته ویلي، هغه نارینه چې له ډلې سره روان وو، د لارې په منځ کې له ښځو او ماشومانو جلا شوي او ښځې او ماشومان له کافي اوبو پرته خپل سفر ته دوام ورکړی دی.
د پېښې له رامنځته کېدو څلور ورځې وروسته، د قربانیانو کورنۍ لا هم د جسدونو د انتقال او خاورو ته سپارلو له ستونزو سره مخ دي. خاش ته د جسدونو انتقال هم ښيي چې د ورته پېښو له رامنځته کېدو وروسته کورنۍ د قربانیانو د پېژندنې، انتقال او ښخولو په برخه کې له عملي ستونزو سره مخامخېږي.
که د حالوش له خوا ورکړل شوی شمېر تایید شي، د لږ تر لږه ۱۷ افغان کډوالو، چې څو ماشومان هم پکې شامل دي، په یوه وخت کې مړینه به د افغان کډوالو لپاره په سرحدي دښتو کې له تر ټولو خونړیو راپور شویو پېښو څخه وي. خو تر خپلواکو شواهدو او نورو څېړنو مخکې د قربانیانو وروستی شمېر او د هغوی د مړینې ټول جزئیات په قطعي ډول نه شي تاییدېدای.
دا پېښه یوازې د ناقانونه او غیررسمي مهاجرت د امنیتي خطرونو او نیول کېدو ستونزې نه ښيي؛ بلکې څرګندوي چې د سرحدي دښتو په اوږدو کې له لومړنیو امکاناتو، په ځانګړي ډول اوبو، پرته سفر کول د ماشومانو او نورو زیانمنو کسانو لپاره د مرګ سبب کېدای شي. د دغو کسانو مړینه یوازې یو شمېر نه دی؛ شاته یې کورنۍ پاتې دي چې له یوه خطرناک سفر وروسته د خپلو عزیزانو د پېژندنې، انتقال او خاورو ته سپارلو په تمه دي.
