متحده عربي اماراتو له هغه وروسته چې چارواکو یې ادعا وکړه، دوه توغندي د اګست پر ۱۸مه له ایران څخه توغول شوي، له اسلامي جمهوریت سره ټول سوداګریز، بازرګاني او مالي تعاملات تر بلې خبرتیا ودرول.
د اماراتو دفاع وزارت ویلي چې دغه دوه توغندي د دغه هېواد د سوداګریزو کښتیو د تګ راتګ لارې په نښه کړې وې، خو په سمندر کې لوېدلي دي.
د اماراتي چارواکو په وینا، لومړی توغندی د دغه هېواد له ځمکنیو اوبو بهر او دویم توغندی د متحده عربي اماراتو په ځمکنیو اوبو کې لوېدلی دی.
د اماراتو د ستراتیژیکو اړیکو مدیرې عفراء الهاملي ویلي چې له دې پېښې وروسته له ایران سره ټول تجارت، سوداګریزې راکړې ورکړې او مالي معاملات تر بلې خبرتیا ودرول کېږي.
د اماراتو د بهرنیو چارو وزارت ویلي چې دغه هېواد لا هم د نړیوال مالي نظام د بشپړتیا او سلامتۍ ساتلو او د نړیوال قانون د رعایت لپاره ژمن دی.
د اماراتو دفاع وزارت ویلي چې دغه دوه توغندي د سې شنبې په ماښام شاوخوا ۶ بجې او ۵۲ دقیقې د ځايي وخت له مخې کشف شوي دي.
ابوظبي خبرداری ورکړی چې د دغه هېواد د امنیت یا د سمندري کښتیو د تګ راتګ د امنیت پر وړاندې د هر ډول ګواښ په صورت کې به غبرګون وښيي.
دا پېښه په تېرو څو اوونیو کې پر اماراتو د اسلامي جمهوریت د یوه منسوب شوي لومړي توغندیز برید په توګه یاده شوې ده.
د ایران او امریکا ترمنځ د جون پر ۱۷مه له لومړني اوربند وروسته د خلیجي هېوادونو پر لور د ایران بریدونه کم شوي وو.
امارات د ایران، امریکا او اسرائیل ترمنځ د وروستیو نښتو پر مهال هم د ایران د توغندیزو او بېپیلوټه الوتکو د بریدونو له هدفونو څخه و.
په هغه مهال تهران په سیمه کې د امریکا د متحدو هېوادونو ځینې مواضع او د امریکا پوځي تاسیسات په نښه کړي وو.
خو اسلامي جمهوریت د اماراتو هغه ادعا رد کړې چې ګواکې دغه دوه توغندي د ایران له خاورې توغول شوي دي.
د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند اسماعیل بقایي د چهارشنبې په سهار دغه ادعا «بېاساسه» بللې ده.
دا پېښه درې ورځې وروسته له هغې رامنځته شوې چې اماراتو ایران تورن کړ چې د ابوظبي د ملي نفتو شرکت اړوند پر یوې کښتۍ یې د هرمز تنګي د تېرېدو پر مهال برید کړی دی.
اماراتي چارواکو ویلي وو چې دغه برید د انرژۍ امنیت او د سیمې ثبات له ګواښ سره مخ کوي.
په همدې حال کې، د هرمز تنګي او د ایران او امریکا ترمنځ د احتمالي خبرو پر سر ترینګلتیا هم دوام لري.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د سې شنبې په ورځ وویل چې له ایران سره هېڅ ډول خبرې نه روانې دي او ادعا یې وکړه چې د هرمز تنګی لا هم «خلاص او فعال» دی.
په مقابل کې، د ایران د اسلامي شورا مجلس رئیس محمدباقر قالیباف د هرمز تنګي د بیا پرانیستلو لپاره یو شمېر شرطونه مطرح کړي دي.
دغه اختلافونه په داسې حال کې دوام لري چې د هرمز تنګي له لارې د کښتیو په تګ راتګ کې هر ډول اختلال د انرژۍ د امنیت او نړیوالې سوداګرۍ په اړه اندېښنې زیاتوي.
که د اماراتو له خوا له ایران سره د سوداګریزو او مالي تعاملاتو درول دوام وکړي، دا اقدام کولای شي د دواړو هېوادونو پر اقتصادي او سیاسي اړیکو نور فشار وارد کړي او پر سیمهییزې سوداګرۍ او د خلیج فارس پر سمندري تګ راتګ هم اغېز وکړي.
د یادونې وړ ده چې د توغندیو د ایران له خاورې د توغول کېدو ادعا تر اوسه د ایران له خوا رد شوې او د دې ادعا د خپلواکې تایید په اړه معلومات نه دي وړاندې شوي.
