هانا نیومن، د اروپا د پارلمان غړې، د کابل د سقوط د پنځمې کلیزې په درشل کې د طالبانو په اړه د نړیوالې ټولنې او د یو شمېر اروپايي هېوادونو د تګلارې پر بدلون نیوکه کړې ده.
نیومن د زمري پر ۲۳مه په اېکس کې په یوه لړۍ پیغامونو کې ویلي چې پنځه کاله مخکې د نړیوالې ټولنې تمرکز پر دې و چې افغانان څنګه له طالبانو څخه خوندي کړي، خو اوس ډېر هېوادونه له طالبانو سره د افغان کډوالو د بېرته ستنولو لپاره د همکارۍ پر څرنګوالي بحث کوي.
هغې لیکلي: «طالبان نه دي بدل شوي، خو موږ بدل شوي یو او له افغانانو سره مو جفا کړې ده.»
د اروپا د پارلمان دې غړې، چې د طالبانو له سیاستونو څخه له مهمو منتقدانو او د افغان ښځو د حقونو له ملاتړو څخه ده، ټینګار کړی چې له طالبانو سره د اروپايي هېوادونو تعامل باید د افغانستان د بشري حقونو د وضعیت په بیه تمام نه شي.
نیومن تر دې مخکې هم د اروپايي چارواکو او د طالبانو د استازو له رسمي ناستو سره مخالفت کړی و او ویلي یې وو چې دا ډول اقدامات د طالبانو د واک د عادي کولو زمینه برابروي.
هغې په خپلو پخوانیو څرګندونو کې ویلي چې طالبان د بشري حقونو، د ټولشموله حکومت د جوړولو او له افراطیت سره د مبارزې په اړه خپلو اعلان شویو ژمنو ته ژمن پاتې شوي نه دي.
د نیومن په وینا، نړیواله ټولنه باید تر هغه مخکې چې دغه معیارونه عملي شوي وي، له طالبانو سره د اړیکو د عادي کولو پر لور حرکت ونه کړي.
د نوموړې دا څرګندونې په داسې وخت کې کېږي چې د طالبانو له بیا واکمنېدو د پنځمې کلیزې په رانږدې کېدو سره، یو شمېر اروپايي هېوادونه د افغان اتباعو د کډوالۍ او له طالبانو سره د تعامل په اړه خپلې تګلارې بیا ارزوي.
د دې تګلارې منتقدان وایي، له طالبانو سره د افغان کډوالو د بېرته ستنولو په برخه کې هر ډول همکاري باید د افرادو د امنیتي او بشري حقونو له وضعیت سره یوځای وارزول شي.
دوی خبرداری ورکوي چې هغه کسان باید افغانستان ته بېرته ونه ستنول شي چې هلته د ځورونې، شکنجې یا د بشري حقونو د نورو جدي سرغړونو له خطر سره مخ کېدای شي.
په مقابل کې، یو شمېر اروپايي حکومتونه د خپلو کډوالۍ قوانینو د پلي کولو او د هغو کسانو د بېرته ستنولو پر اړتیا ټینګار کوي چې د قانوني استوګنې شرایط نه لري.
له طالبانو سره د تعامل پر څرنګوالي اختلاف په داسې حال کې دوام لري چې افغان ښځې او نجونې لا هم د زده کړو، کار او ټولنیز حضور په برخو کې له پراخو محدودیتونو سره مخ دي.
په اروپا کې له طالبانو سره د اړیکو د عادي کولو یا د هغوی د په رسمیت پېژندلو بحث هم لا هم له جنجال سره مخ دی.
