د افغانستان د رسنیو د ملاتړ یوه بنسټ ویلي چې طالبانو د هرات له وروستیو اعتراضونو وروسته پر خبریالانو او سیمهییزو رسنیو فشارونه زیات کړي او د معلوماتو لاسرسی یې محدود کړی دی.
امسو د چهارشنبې په ورځ په خپره کړې اعلامیه کې ویلي چې په هرات کې اجباري سانسور، ګواښونه او پر رسنیو فشارونه پراخ شوي دي.
د یاد بنسټ په وینا، د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور ریاست مسؤلینو په غونډو او مستقیمو اړیکو کې ځايي خبریالان ګواښلي دي.
هممهاله راپورونه ښيي چې طالبانو د اطلاعاتو او کلتور ریاست او د استخباراتو د استازو په ګډون یوه غونډه جوړه کړې او یو شمېر خبریالان او د رسنیو د محتوا جوړوونکي یې وربللي دي.
د ترلاسه شویو معلوماتو له مخې، له خبریالانو غوښتل شوي چې د طالبانو د ادارې لاسته راوړنې منعکسې کړي او له هغو راپورونو ډډه وکړي چې منفي یا امنیتي بڼه لري.
سرچینې وایي چې په ځانګړي ډول د امر بالمعروف او نهی عن المنکر ادارې اړوند موضوعاتو د خپرولو په اړه هم محدودیتونه لګول شوي دي.
دا وضعیت داسې مهال رامنځته کېږي چې طالبانو په هرات کې د هغو ښځو د نیولو لړۍ پیل کړې چې د دوی په وینا یې د حجاب ټاکل شوي معیارونه نه وو رعایت کړي.
د دغو اقداماتو په غبرګون کې د جبرئیل ښارګوټي یو شمېر اوسېدونکو اعتراضونه وکړل چې د ځايي سرچینو او شاهدانو په وینا د طالبانو له سخت غبرګون سره مخ شول.
امسو ویلي چې طالبانو خبریالانو ته خبرداری ورکړی چې که د دغو اعتراضونو په اړه معلومات یا راپورونه له هېواد بهرنیو رسنیو ته ورسوي، له نیولو او مجازاتو سره به مخ شي.
دغه بنسټ باور لري چې طالبان د سیمهییزو رسنیو تر فشار لاندې راوستلو له لارې هڅه کوي په هرات کې روان واقعیتونه پټ او وضعیت عادي وښيي.
امسو دا اقدامات د معلوماتو د ازادۍ پر ضد ښکاره برید بللی او ویلي یې دي چې د خبریالانو ګواښل د رسنیو د ازادۍ او بشري حقونو له بنسټیزو اصولو سره په ټکر کې دي.
په اعلامیه کې راغلي چې د افغانستان د خبریالانو امنیتي وضعیت له «سرې کرښې» اوښتی او د نړیوالې ټولنې بېړنۍ پاملرنې ته اړتیا لري.
دغه بنسټ له طالبانو غوښتي چې د خبریالانو پر وړاندې ګواښونه او فشارونه ودروي او د رسنیو لپاره د خوندي او ازاد فعالیت زمینه برابره کړي.
امسو همداراز له ملګرو ملتونو، د خبریالانو د خوندیتوب کمېټې، د خبریالانو له نړیوال فدراسیون او نورو اړوندو ادارو غوښتي چې د افغان خبریالانو د ساتنې او د بیان ازادۍ د ملاتړ لپاره جدي اقدامات ترسره کړي.
د دې موضوع مهم اړخ دا دی چې د رسنیو ازادي او د معلوماتو لاسرسی لا هم د افغانستان له مهمو ننګونو څخه شمېرل کېږي، او هر ډول محدودیتونه کولای شي د عامه پوهاوي او خپلواکو معلوماتو پر جریان مستقیم اغېز وکړي.
