د ملګرو ملتونو د مرستندویه پلاوي دفتر په افغانستان کې (یوناما) په هرات ولایت کې د ښځو د نیولو په اړه اندېښنه څرګنده کړې او ویلي یې دي چې دغه پېښې د بشري حقونو په برخه کې جدي پوښتنې راپورته کوي.
یوناما د یکشنبې په ورځ په خپره کړې اعلامیه کې ویلي چې د ښځو نیول د هغوی د جامو او ظاهري بڼې له امله د اساسي حقونو او فردي ازادیو د رعایت په اړه اندېښنې زیاتوي.
دغه بنسټ له طالبانو غوښتي چې د ټولو افغانانو بنسټیز حقونه له هر ډول توپیر پرته رعایت کړي او د ښځو او نارینهوو د قانوني برابرۍ اصل ته درناوی وکړي.
په اعلامیه کې راغلي: «موږ واکمنو چارواکو ته یادونه کوو چې ټول خلک د ازاد تګ راتګ حق لري او ښځې او نارینه دواړه باید د قانون په وړاندې مساوي وګڼل شي.»
د یوناما غبرګون په داسې حال کې مطرح کېږي چې په هرات کې د ښځو د نیولو راپورونه دوام لري. ځايي سرچینې وایي طالبانو په تېرو دوو ورځو کې د ښار په بېلابېلو سیمو کې لږ تر لږه شل ښځې نیولې دي.
د سرچینو په وینا، له دغو نیونو سره هممهاله د ښځو پر تګ راتګ نوي محدودیتونه هم وضع شوي دي. د عامه ترانسپورټ چلوونکو ته ویل شوي چې هغه ښځې ونه لېږدوي چې محرم ورسره نه وي او یا یې د طالبانو له نظره مناسب حجاب نه وي مراعت کړی.
د ښځو د نیولو له پیل وړاندې د طالبانو د امر بالمعروف او نهی عن المنکر ادارې په هرات کې خبرداری ورکړی و چې هغه ښځې چې د دوی ټاکلي معیارونه مراعت نه کړي، له عامه ځایونو څخه به راټولې او نیول کېږي.
خو ځینو عیني شاهدانو او ځايي سرچینو ویلي چې په نیول شویو ښځو کې داسې کسانې هم شته چې بشپړ پوښاک یې درلود، خو د حجاب د ډول او بڼې له امله له ستونزو سره مخ شوې دي.
طالبانو تر اوسه د یوناما د څرګندونو او راپور شویو اندېښنو په اړه رسمي غبرګون نه دی ښودلی.
دغه وضعیت په داسې وخت کې رامنځته کېږي چې په وروستیو ورځو کې د ښځو د نیولو موضوع پراخ کورني او نړیوال غبرګونونه راپارولي دي. د بشري حقونو سازمانونو، مدني فعالانو او یو شمېر افغان سیاسي استازولیو هم د دغو اقداماتو په اړه اندېښنه څرګنده کړې ده.
د دې موضوع مهمه زاویه دا ده چې د ښځو حقونه لا هم د طالبانو او نړیوالې ټولنې ترمنځ د اختلاف له اساسي موضوعاتو څخه دي. په هرات کې وروستۍ پېښې ښيي چې د ښځو د ټولنیز حضور، فردي ازادیو او قانوني حقونو په اړه شخړه لا هم د افغانستان د سیاسي او بشري وضعیت په مرکز کې قرار لري.
