قطر د اسلامي هېوادونو له سازمان څخه غوښتي چې د افغانستان په اړه د دوحې له بهیر څخه خپل ملاتړ ته دوام ورکړي او ټینګار یې کړی چې د افغانانو بشري وضعیت او د دغه هېواد روان بحران باید د نړیوالې اجنډا په سر کې پاتې شي.
د قطر د بهرنیو چارو وزارت د دولت وزیر محمد بن عبدالعزیز بن صالح الخلیفي د سېشنبې په ورځ، د وږي په ۳۱مه، په نیویارک کې د اسلامي همکاریو سازمان د افغانستان د اړیکو ډلې په غونډه کې وویل چې د افغانانو وضعیت د ډېرو سختو شرایطو له امله د ډیپلوماټیکو هڅو د پراخېدو، همکارۍ او دوامدار نړیوال ملاتړ اړتیا لري.
الخلیفي وویل، په داسې حال کې چې د افغانستان خلک له سختو ورځو تېرېږي، د اسلامي همکاریو سازمان غړي باید په ګډه د رښتینې خبرې اترې هڅې وهڅوي او خپلو ملاتړونو ته دوام ورکړي.
دغه غونډه د ملګرو ملتونو د عمومي اسامبلې د ۸۱مې غونډې په څنډه کې ترسره شوه او د افغانستان پر بشري او پرمختیايي وضعیت، د نړیوال غبرګون پر پیاوړتیا او د دغه هېواد د روان بحران د حل پر لارو چارو بحث وشو.
الخلیفي د افغانستان په اړه د دوحې په بهیر کې د قطر پر رول ټینګار وکړ او ویې ویل چې هېواد یې د دې بهیر له پیله د خبرو اترو او مخنیوي کوونکې ډیپلوماسۍ پر بنسټ له سولهییزو حللارو ملاتړ کړی دی.
هغه همداراز د نشهيي توکو پر وړاندې د مبارزې او خصوصي سکټور په اړه د کاري ډلو غونډو ته اشاره وکړه چې په وروستیو کلونو کې د دوحې د بهیر په چوکاټ کې ترسره شوې دي. نوموړي وویل قطر د ځانګړو استازو د څلورمې غونډې د کوربهتوب لپاره هم چمتو دی.
د قطر د دولت د وزیر په وینا، د دوحې بهیر دوامدار ملاتړ ته اړتیا لري او باید هغه رامنځته شوی خوځښت وساتل شي، څو د افغانستان مسئله د نړیوالې اجنډا په سر کې پاتې شي.
قطر ویلي چې د ډیپلوماټیکو هڅو ترڅنګ به په افغانستان کې خپلو بشري او پرمختیايي فعالیتونو ته هم دوام ورکړي. د دغه هېواد د بهرنیو چارو وزارت په وینا، قطري بنسټونو په افغانستان کې د ښځو، نجونو او ځوانانو د زدهکړې او کار په برخو کې پروژې پلې کړې دي.
الخلیفي له نړیوالې ټولنې څخه له طالبانو سره د «رغنده تعامل» غوښتنه هم وکړه او ویې ویل چې قطر چمتو دی د اسلامي همکاریو سازمان په چوکاټ کې له نورو غړو هېوادونو سره د پرمختګونو د څارنې، د بېړنیو بشري اړتیاوو د ځواب او له طالبانو سره د تعامل د دوام لپاره همکاري وکړي.
د قطر دغه دریځ په داسې حال کې مطرح کېږي چې دوحه له یوې خوا طالبان په رسمیت نه دي پېژندلي، خو له بلې خوا په تېرو پنځو کلونو کې د طالبانو او نړیوالې ټولنې ترمنځ د ډیپلوماټیکو اړیکو له مهمو چینلونو څخه پاتې شوې ده. قطر د افغانستان په اړه د ګڼو خبرو او غونډو کوربه هم پاتې شوی دی.
د اسلامي همکاریو سازمان د اړیکو ډلې غونډه په داسې شرایطو کې ترسره شوه چې د دغه سازمان غړي هېوادونه له یوې خوا له طالبانو سره د تعامل د څرنګوالي او له بلې خوا د بشري بحران، د ښځو او نجونو د حقونو او نورو نړیوالو اندېښنو په اړه د دوامدارې پاملرنې ترمنځ د توازن له ستونزې سره مخ دي.
په همدې غونډه کې د پاکستان د لومړي وزیر مرستیال او د بهرنیو چارو وزیر اسحاق ډار هم پر افغانستان د نړیوالې پاملرنې پر دوام ټینګار وکړ او ویې ویل چې د افغانستان وضعیت د سیمې له سولې، امنیت او ثبات سره مستقیم تړاو لري.
د قطر دریځ دا څرګندوي چې دوحه لا هم هڅه کوي د طالبانو او نړیوالې ټولنې ترمنځ د منځګړي او د اړیکو د یوه مهم چینل په توګه خپل رول وساتي. د دغه رول دوام به تر ډېره دې پورې تړلی وي چې قطر او د اسلامي همکاریو سازمان نور غړي هېوادونه څنګه د طالبانو له تعامل، د افغانانو د بېړنیو اړتیاوو له ځواب او د ښځو او نجونو د حقونو په ګډون د اساسي مسئلو له مطرح ساتلو سره هممهاله توازن رامنځته کوي.
