د افغانستان د جمهوري ریاست پخوانی ویاند او د اشرف غني سلاکار شاهحسین مرتضوي وایي، د طالبانو د واکمنۍ پر مهال یې بایسکل غلا شوی دی.
مرتضوي له بيبيسي سره په مرکه کې ویلي چې افغانان د طالبانو تر واکمنۍ لاندې له بېکارۍ او سختو اقتصادي ستونزو سره مخ دي او د عامه خدمتونو او د خلکو د هوساینې د ښه کېدو لپاره بنسټیزو اقداماتو ته اړتیا شته.
د هغه څرګندونې په داسې حال کې مطرح کېږي چې د طالبانو تر کنټرول لاندې د ملي احصایې او معلوماتو ادارې شمېرې په وروستیو کلونو کې په افغانستان کې د ثبت شویو جنایي جرمونو د پام وړ زیاتوالی ښيي.
د دغو شمېرو له مخې، په افغانستان کې ثبت شوي جنایي جرمونه په ۲۰۲۱ کال کې له شاوخوا ۱۰ زرو پېښو څخه په ۲۰۲۴ کال کې څه باندې ۱۷ زرو پېښو ته رسېدلي دي. دا په درېیو کلونو کې شاوخوا ۶۰ سلنه زیاتوالی ښيي.
په ثبت شویو جرمونو کې د غلاوو شمېر تر ټولو ډېر زیات شوی دی. په ۲۰۲۱ کال کې د غلا ۳۱۰۲ پېښې ثبت شوې وې، خو په ۲۰۲۴ کال کې دغه شمېر ۶۲۲۵ ته رسېدلی، چې نږدې دوه برابره زیاتوالی ښيي.
طالبانو له ۲۰۲۴ کال وروسته د جنایي جرمونو ټولیزې شمېرې نه دي خپرې کړې او له همدې امله په راتلونکو کلونو کې د جرمونو د وضعیت په اړه تازه رسمي معلومات نه شته.
د غلاوو د ثبت شویو پېښو زیاتوالی په داسې حال کې دی چې افغانستان له اقتصادي ستونزو، بېکارۍ او د عایداتي فرصتونو له کمښت سره مخ دی. دغه عوامل کولای شي پر کورنیو اقتصادي فشارونه لا زیات کړي.
مرتضوي هم د خلکو د ژوند وضعیت ته په اشاره، د عامه خدمتونو او د وګړو د هوساینې د ښه کولو لپاره د بنسټیزو اقداماتو پر اړتیا ټینګار کړی دی.
دغه شمېرې ښيي چې د سیاسي او امنیتي بحثونو ترڅنګ، د جرمونو وضعیت او اقتصادي ستونزې لا هم د افغانستان د خلکو د ورځني ژوند له مهمو ننګونو څخه دي.
