د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر (اوچا) ویلي، په ۲۰۲۶ کال کې له ۱۰ میلیونو او ۷۰۰ زرو څخه ډېرې افغان ښځې او نجونې بشري مرستو ته اړتیا لري. د دې ادارې په وینا، پر زدهکړو، کار او د ښځو پر تګ راتګ لګېدلو محدودیتونو د هغوی اساسي خدمتونو ته لاسرسی سخت محدود کړی او زیانمننه یې ډېره کړې ده.
اوچا په خپل تازه راپور کې ټینګار کړی چې ښځې او نجونې لا هم د افغانستان د ټولنې له تر ټولو زیانمنونکو قشرونو څخه دي او موجود محدودیتونه د هغوی د خوندیتوب خطرونه او بشري ستونزې لا پسې زیاتوي.
دغه اداره خبرداری ورکوي چې د افغانستان روغتیايي نظام د ښځینه روغتیايي کارکوونکو له کمښت، د مالي سرچینو له نشتوالي، د درملو له کمبود او د مور او ماشوم د روغتیايي خدمتونو له محدودیتونو سره مخ دی. د ملګرو ملتونو د شمېرو له مخې، په ۲۰۲۴ کال کې د میندو د مړینې کچه په هر ۱۰۰ زره ژوندیو زېږونونو کې ۶۳۸ ته رسېدلې، چې په آسیا کې تر ټولو لوړه او د نړۍ اوومه لوړه کچه بلل کېږي.
اوچا ویلي، په کلیوالو او لرې پرتو سیمو کې وضعیت لا هم سخت دی، ځکه ښځې د روغتیايي خدمتونو د ترلاسه کولو لپاره اړ دي ساعتونه اوږده او ستونزمنې لارې ووهي، او ډېری یې یوازې هغه مهال روغتیايي مرکزونو ته رسېږي چې حالت یې ډېر خراب شوی وي.
په راپور کې د بامیان ولایتي روغتون وضعیت ته هم اشاره شوې او ویل شوي چې دا روغتون، چې په دغه ولایت کې د نویو زېږېدلو ماشومانو لپاره یوازینۍ د ځانګړې پاملرنې څانګه لري، د امکاناتو د کمښت او د ناروغانو د ډېرښت له امله له سخت فشار سره مخ دی.
اوچا خبرداری ورکړی چې که د نجونو پر زدهکړو محدودیتونه دوام وکړي، په راتلونکو کلونو کې به د روغتیا او ښوونې په برخو کې د ښځینه کارکوونکو کمښت لا زیات شي. د یونیسف د اټکل له مخې، که اوسنی وضعیت همداسې دوام وکړي، افغانستان به تر ۲۰۳۰ کال پورې له ۲۵ زرو څخه ډېرې ښځینه ښوونکې او روغتیايي کارکوونکې له لاسه ورکړي.
ملګرو ملتونو ټینګار کړی چې د بشري مرستو له زیاتوالي او د موجودو خنډونو له لرې کولو پرته به د افغانستان د ښځو او ماشومانو بشري او روغتیايي بحران په راتلونکو کلونو کې نور هم ژور شي.
