سازمان خوراک و کشاورزی ملل متحد میگوید استفاده از فناوریهای تازه در بخش کشاورزی افغانستان، به کاهش ضایعات محصولات، مدیریت بهتر منابع و بهبود معیشت کشاورزان کمک کرده است.
این سازمان در آستانه روز جهانی غذا، شش تجربه در ولایتهای قندوز، فاریاب، پکتیا، تخار، بامیان و هرات را معرفی کرده که با هدف استفاده مؤثرتر از آب، بهبود نگهداری محصولات و حفاظت از منابع طبیعی اجرا شدهاند.
بر اساس گزارش فائو، در قندوز از دستگاههای هموارسازی لیزری زمین استفاده میشود تا آب آبیاری و کود بهصورت یکنواختتری در مزارع توزیع شود. این سازمان میگوید از سال ۲۰۲۵ دسترسی مشترک انجمنهای آبیاری به این تجهیزات را فراهم کرده و بیش از ۲۳ هزار خانواده کشاورز به آنها دسترسی دارند.
در پکتیا، ترکیب باغداری با کشت محصولات علوفهای به کشاورزان امکان میدهد از زمین برای پرورش درختان میوه و تهیه خوراک دام بهطور همزمان استفاده کنند.
فائو همچنین از نقش خشککنهای خورشیدی در نگهداری میوهها و سبزیجات خبر داده است. این تجهیزات به زنان کمک میکنند محصولات خود را برای مصرف در زمستان حفظ کنند یا به فروش برسانند. بر اساس این گزارش، میانگین ضایعات پس از برداشت در خانوادههای دریافتکننده این خشککنها از حدود ۲۶ درصد به هفت درصد کاهش یافته و حدود یکچهارم این خانوادهها بخشی از محصولات خشکشده خود را فروختهاند.
در بامیان، اجاقهای خورشیدی برای پخت غذا و جوشاندن آب در روزهای آفتابی استفاده میشوند. به گفته فائو، این روش میتواند نیاز خانوادهها به هیزم و بوته را کاهش دهد؛ منابعی که استفاده بیش از حد از آنها فشار بیشتری بر مراتع و پوشش گیاهی وارد میکند.
در هرات نیز ساختمانهای ویژه خشککردن انگور به تولید کشمش باکیفیتتر کمک کردهاند. کشاورزان استفادهکننده از این تأسیسات گفتهاند زمان خشکشدن انگور از حدود ۳۰ روز به ۱۵ روز کاهش یافته و میزان ضایعات نیز از ۴۰ تا ۵۰ درصد به ۱۰ تا ۱۵ درصد رسیده است.
فائو در بخش دیگری از گزارش خود به انبارهای بدون نیاز به انرژی برای نگهداری محصولاتی مانند پیاز، سیب و کچالو اشاره کرده است. این انبارها با طراحی مناسب و گردش طبیعی هوا، دمای داخل را متعادل نگه میدارند و از خرابشدن زودهنگام محصولات جلوگیری میکنند.
معرفی این تجربهها در حالی صورت میگیرد که روز جهانی غذا هر سال در ۱۶ اکتبر برگزار میشود. شعار این روز در سال ۲۰۲۶ «امروز نوآوری کنیم، فردا را تغذیه کنیم» اعلام شده است.
این تجربهها نشان میدهند که فناوریهای متناسب با شرایط محلی میتوانند در کاهش هدررفت محصولات و استفاده بهتر از منابع نقش داشته باشند؛ هرچند گسترش دسترسی کشاورزان به این راهکارها برای بهرهمندی گستردهتر از مزایای آنها اهمیت دارد.














