سرور دانش، معاون رئیس‌جمهور پیشین افغانستان، خواستار تشکیل «حکومت در تبعید» به عنوان مرجع عالی تصمیم‌گیری برای افغانستان شد و گفت این ساختار می‌تواند زمینه را برای یک دوره انتقالی در کشور فراهم کند.
دانش روز یکشنبه در نشست مجازی «مجلس پنجمین سال تحویل‌دهی قدرت به گروه طالبان» گفت افغانستان برای عبور از وضعیت کنونی به یک چارچوب سیاسی نیاز دارد که بتواند زمینه انتقال قدرت و ایجاد یک نظام مبتنی بر اراده مردم را فراهم کند.
این نشست از سوی مجمع ملی برای نجات افغانستان و شورای عالی مقاومت ملی برای نجات افغانستان برگزار شده بود.
دانش در این نشست طالبان را یک جریان مستبد و طرفدار آپارتاید جنسیتی توصیف کرد و گفت مخالفت با این گروه به معنای مخالفت با قوم، فرهنگ یا زبان مشخصی نیست.
او گفت: «آنچه ما با آن مخالف هستیم، منطق انحصار است.»
معاون رئیس‌جمهور پیشین افغانستان هشدار داد که سقوط طالبان به‌تنهایی مشکلات افغانستان را حل نمی‌کند و اگر به ریشه‌های بحران سیاسی کشور پرداخته نشود، احتمال بازگشت چرخه خشونت و جنگ داخلی وجود خواهد داشت.
دانش با اشاره به تجربه‌های تاریخی افغانستان گفت که شکل و محتوای نظام سیاسی همواره در تحولات و بحران‌های کشور نقش اساسی داشته است. او تأکید کرد که استبداد سیاسی در دوره‌های مختلف وجود داشته و نباید یک شکل از استبداد با شکل دیگری جایگزین شود.
او همچنین خواستار غیرمتمرکز شدن نظام سیاسی افغانستان شد و گفت تفویض صلاحیت به اداره‌های محلی، خودمختاری مناطق و فدرالیسم می‌تواند از گزینه‌های توزیع قدرت در کشور باشد.
به باور دانش، بخش بزرگی از ویرانی‌های افغانستان نتیجه ایدئولوژی و افراط‌گرایی در نظام‌های سیاسی بوده و این رویکردها آزادی‌های مردم را محدود کرده‌اند.
او تأکید کرد که اقوام مختلف افغانستان دارای هویت‌های تاریخی و جغرافیایی متفاوت‌اند، اما همه شهروندان باید از حقوق برابر برخوردار باشند.
دانش در بخش دیگری از سخنانش گفت مدل سیاسی مورد نظر او «دموکراسی دینی» است؛ مدلی که به گفته او باید آزادی‌های مدنی و آزادی بیان را تضمین کند، حقوق شهروندان را برابر بداند، قدرت را عادلانه تقسیم کند و فرصت مشارکت را برای همه فراهم سازد.
او همچنین گفت جریان‌های انحصارگرا نباید خود را صاحب حقیقت مطلق بدانند و تأکید کرد که اقتدار سیاسی باید به مردم واگذار شود.
پیشنهاد تشکیل حکومت در تبعید از سوی دانش در حالی مطرح می‌شود که پنج سال پس از بازگشت طالبان به قدرت، مخالفان سیاسی این گروه همچنان درباره آینده نظام سیاسی افغانستان، چگونگی انتقال قدرت و ایجاد یک ساختار فراگیر اختلاف دیدگاه‌هایی دارند.
