د عفو نړیوال سازمان اعلان کړی چې په ۲۰۲۵ کال کې د نړۍ د اعدامونو شمېر د تېرو ۴۴ کلونو تر ټولو لوړې ثبت شوې کچې ته رسېدلی او د طالبانو تر کنټرول لاندې افغانستان هم د اعدامونو د اجرا کوونکو هېوادونو په ډله کې شامل و.
د دغه سازمان د «۲۰۲۵ کال د اعدامونو او د مرګ د سزا د احکامو» کلني راپور له مخې، لږ تر لږه ۲ زره او ۷۰۷ کسان د نړۍ په ۱۷ هېوادونو کې اعدام شوي دي؛ هغه شمېر چې د عفو نړیوال له خوا د ۱۹۸۱ کال راهیسې د ثبت شویو ارقامو تر ټولو لوړه کچه بلل شوې ده.
دغه سازمان ویلي چې طالبانو په ۲۰۲۵ کال کې شپږ کسان اعدام کړي او ټول دغه اعدامونه په علني ډول ترسره شوي دي.
همدارنګه لږ تر لږه د «کفر ویلو» په تور یو د اعدام حکم هم صادر شوی و.
عفو نړیوال ویلي چې د ایران اسلامي جمهوریت له لږ تر لږه ۲ زره او ۱۵۹ اعدامونو سره د نړیوالو اعدامونو په زیاتوالي کې تر ټولو لویه ونډه لرلې او په دغه هېواد کې د اعدامونو شمېر د تېر کال په پرتله له دوه برابره زیات شوی دی.
سعودي عربستان هم لږ تر لږه ۳۵۶ اعدامونه ثبت کړي او د نشهیي توکو اړوند جرمونو لپاره یې په پراخه کچه د اعدام سزا کارولې ده.
راپور زیاتوي چې د نړۍ د ثبت شویو اعدامونو نږدې نیمايي، یعنې ۱ زره او ۲۵۷ پېښې، د مخدره موادو اړوند جرمونو پورې تړاو لري او ایران په دې برخه کې له ۹۹۸ اعدامونو سره تر ټولو لوړه شمېره لري.
د عفو نړیوال سرمنشي ویلي، ځینې حکومتونه د اعدام سزا د وېرې رامنځته کولو، د مخالفانو د ځپلو او د خپل ځواک د ښودلو لپاره کاروي.
خو دغه سازمان ټینګار کړی چې د اعدام د سزا د لغوه کولو نړیوال بهیر لا هم دوام لري او اوس د نړۍ ۱۱۳ هېوادونو دغه سزا په بشپړ ډول لغوه کړې ده.
په افغانستان کې طالبانو واک ته تر رسېدو وروسته لږ تر لږه ۱۲ کسان د هېواد په بېلابېلو ولایتونو کې په عام محضر کې اعدام کړي دي.
طالبان دغه سزا «قصاص» بولي او وایي چې دا د اسلامي شریعت پر بنسټ او د درنو جرمونو د مخنیوي لپاره ضروري ده.
خو د بشري حقونو بنسټونه خبرداری ورکوي چې علني اعدامونه، د قضایي شفافیت نشتوالی او عادلانه محاکمې ته د تورنو کسانو محدود لاسرسی، په افغانستان کې د بشري حقونو په اړه جدي اندېښنې زیاتې کړې دي.
