رسانه ایرانی فارسنیوز گزارش داده است که ۴۱۷ میلیون متر مکعب آب رودخانه هلمند وارد استان سیستان و بلوچستان شده و به مناطق شمالی این استان رسیده است.
این رسانه روز شنبه ۱۶ جوزا نوشت که میزان آب ورودی به چاهنیمههای سیستان و بلوچستان از اواخر ماه حمل تا اوایل جوزا نسبت به گذشته دو برابر شده است. با این حال، فارسنیوز مدعی شده که این مقدار همچنان تنها حدود نیمی از حقابه تعیینشده ایران از رودخانه هلمند را تشکیل میدهد.
براساس معاهده هیرمند که در سال ۱۳۵۳ میان افغانستان و ایران امضا شد، افغانستان متعهد است سالانه ۸۵۰ میلیون متر مکعب آب به ایران تحویل دهد. این معاهده همچنان مبنای اصلی گفتوگوها و اختلافات دو کشور درباره حقابه هلمند محسوب میشود.
فارسنیوز در گزارش خود همچنین ادعا کرده است که افغانستان در سال جاری یکی از پربارانترین دورههای خود را پشت سر گذاشته است. افغانستان در ماههای اخیر شاهد بارندگیهای گسترده، جاری شدن سیلابها و خسارتهای قابل توجه در شماری از ولایتهای کشور بوده است.
با وجود انتشار این گزارش، مقامهای طالبان تاکنون درباره میزان دقیق آب رهاشده به سمت ایران یا ادعاهای مطرحشده از سوی رسانههای ایرانی اظهار نظر نکردهاند.
مسئله حقابه هلمند در سالهای اخیر به یکی از مهمترین موضوعات در روابط کابل و تهران تبدیل شده است. مقامهای جمهوری اسلامی بارها خواستار تأمین کامل حقابه ایران شدهاند، در حالی که طالبان تأکید کردهاند میزان آب موجود در هلمند به شرایط اقلیمی، میزان بارندگی و ذخایر آبی وابسته است.
در کنار بحث حقابه، کارشناسان ایرانی نیز بارها به مشکلات مدیریت منابع آب در داخل ایران اشاره کردهاند. براساس آمار وزارت جهاد کشاورزی ایران، از هر ده لیتر آب مصرفی در بخش کشاورزی این کشور، حدود هفت لیتر هدر میرود و تنها سه لیتر به مصرف مؤثر میرسد.
محمد حبوطن، رئیس گروه نظارت و توسعه حکمرانی آب ایران، گفته است که نبود سیستمهای مدرن آبیاری و استفاده از روشهای سنتی باعث شده بهرهوری آب در بخش کشاورزی ایران در سطح پایینی قرار داشته باشد.
اهمیت این موضوع در آن است که رودخانه هلمند نه تنها برای افغانستان بلکه برای مناطق شرقی ایران نیز یک منبع حیاتی آب محسوب میشود. به همین دلیل هرگونه تغییر در میزان آب این رودخانه میتواند بر روابط دو کشور، وضعیت کشاورزی، محیط زیست و زندگی میلیونها نفر در دو سوی مرز تأثیر بگذارد.
