حمدالله فطرت، معاون سخنگوی طالبان، متن سخنرانی منسوب به هبت‌الله آخندزاده، رهبر این گروه، در یک مدرسه دینی در قندهار را منتشر کرده است؛ سخنانی که در آن بر اهمیت کسب علم و آموزش‌های دینی تأکید شده، اما هیچ اشاره‌ای به آموزش دختران نشده است.
به گفته فطرت، هبت‌الله آخندزاده روز پنج‌شنبه، ۲۳ میزان، سخنرانی کرده و آموزش و فراگیری علم را برای از بین بردن آنچه «فساد» خوانده و ایجاد «اصلاح» ضروری دانسته است. در متن منتشرشده آمده است که او از مردم و عالمان دینی خواسته تا آموزش و یادگیری علوم دینی را ادامه دهند.
رهبر طالبان در بخشی از سخنان منسوب به خود گفته است: «عالمان دینی وارثان پیامبران هستند؛ احکام، فیصله‌ها و شریعت خداوند از طریق عالمان دینی به مردم می‌رسد و اصلاح مردم نیز به‌وسیله آنان صورت می‌گیرد.»
او همچنین از طلاب مدارس دینی خواسته است درس‌های‌شان را ترک نکنند، برای افزایش دانش خود تلاش کنند، هنگام یادگیری از دیگران تکبر نورزند و دانش‌شان را از دیگران دریغ نکنند. در این متن، از طلاب خواسته شده است پس از فراغت در نشست‌های فقهی شرکت کنند و در پی مقام‌های دنیایی نباشند.
هبت‌الله آخندزاده در پایان بخشی از سخنانش گفته است: «امروز زمان امتحان است؛ بسیار احتیاط کنید.»
با این حال، در متن منتشرشده از این سخنرانی هیچ اشاره‌ای به حق آموزش دختران و زنان یا محدودیت‌های وضع‌شده بر دسترسی آنان به آموزش متوسطه و عالی نشده است؛ موضوعی که همچنان یکی از مسائل مهم حقوقی و اجتماعی در افغانستان به شمار می‌رود.
پس از بازگشت طالبان به قدرت در آگست ۲۰۲۱، دختران بالاتر از صنف ششم از رفتن به مکتب محروم شدند. در دسامبر ۲۰۲۲ نیز طالبان تحصیل زنان در دانشگاه‌های دولتی و خصوصی را ممنوع اعلام کرد. این محدودیت‌ها همچنان ادامه دارد و افغانستان تنها کشور جهان است که در آن آموزش متوسطه و عالی برای دختران و زنان ممنوع شده است.
بر اساس آماری که یونیسف در ۱۴ آگست ۲۰۲۶ منتشر کرده، بیش از ۲.۶ میلیون دختر در افغانستان از زمان بازگشت طالبان به قدرت از آموزش متوسطه محروم شده‌اند. این نهاد گفته است که دختران از سپتامبر ۲۰۲۱ از آموزش رسمی بالاتر از صنف ششم و زنان از دسامبر ۲۰۲۲ از تحصیل دانشگاهی منع شده‌اند.
یونیسف در گزارشی دیگر در اپریل ۲۰۲۶ هشدار داده است که ادامه محدودیت‌ها بر آموزش دختران و اشتغال زنان می‌تواند افغانستان را تا سال ۲۰۳۰ با خطر از دست دادن ۲۰ هزار آموزگار زن و ۵۴۰۰ کارمند زن بخش صحی روبه‌رو کند. این نهاد همچنین برآورد کرده است که محدودیت‌های آموزش و اشتغال زنان سالانه ۸۴ میلیون دالر به اقتصاد افغانستان زیان وارد می‌کند.
تأکید بر اهمیت علم در سخنرانی منتشرشده از رهبر طالبان، در حالی صورت می‌گیرد که میلیون‌ها دختر در افغانستان همچنان از ادامه آموزش محروم‌اند. متن منتشرشده روشن نمی‌کند که آیا در این سخنرانی به این محدودیت‌ها در بخش‌های دیگر اشاره شده است یا خیر؛ اما در بخش‌هایی که معاون سخنگوی طالبان منتشر کرده، موضوع آموزش دختران مطرح نشده است.
منبع: نیمروز
