شی جینپینگ، رییسجمهور چین، در نشست سالانه بریکس در دهلی نو، مجموعهای از پیشنهادهای تازه در زمینه هوش مصنوعی، تجارت و سرمایهگذاری مطرح کرده و خواستار تعمیق همکاری اقتصادی میان اعضا و شرکای این گروه شده است.
شی روز یکشنبه، ۲۲ سنبله، گفت موفقیت بریکس به ایجاد پایههای محکم برای همکاری عملی میان اعضای آن وابسته است. او از کشورهای عضو خواست برای حفظ ثبات زنجیرههای صنعتی و تأمین و ایجاد یک بازار یکپارچه، همکاری بیشتری داشته باشند.
رییسجمهور چین همچنین اعلام کرد که پکن طرحی برای همکاری کشورهای بریکس در زمینه هوش مصنوعی راهاندازی خواهد کرد. این طرح توسعه مشترک مدلهای زبانی، آموزش هوش مصنوعی و دسترسی باز به ابزارها و منابع این فناوری را دنبال میکند.
شی در بخش دیگری از پیشنهادهای خود، ایجاد مشارکت میان مناطق ویژه اقتصادی کشورهای بریکس را مطرح کرد و گفت چین سال آینده میزبان «مجمع تجارت خدمات بریکس» خواهد بود؛ نشستی که هدف آن تقویت روابط تجاری و سرمایهگذاری میان اعضای این گروه است.
بریکس در دو دهه گذشته از پنج عضو اولیه، شامل برازیل، روسیه، هند، چین و افریقای جنوبی، فراتر رفته و ایران، اندونزیا، مصر، اتیوپیا و امارات متحده عربی نیز به آن پیوستهاند. این گروه همچنین ده کشور شریک در آسیا، افریقا، امریکای لاتین و خاورمیانه دارد.
چین و روسیه گاهی از مجموعه اعضا و شرکای این گروه با عنوان «بریکس بزرگ» یاد میکنند؛ مفهومی که نشاندهنده تلاش برای گسترش دامنه نفوذ اقتصادی و سیاسی این ائتلاف فراتر از اعضای اصلی آن است.
هند که در سال ۲۰۲۶ ریاست دورهای بریکس را بر عهده دارد و چین که سال آینده ریاست این گروه را خواهد گرفت، بر گسترش همکاری میان اعضا و تقویت جایگاه بریکس در نظام بینالمللی تأکید کردهاند.
نارندرا مودی، نخستوزیر هند، در این نشست گفت راهحلهایی که در چارچوب بریکس ایجاد میشوند نباید تنها برای اعضای این گروه قابل استفاده باشند، بلکه باید بهگونهای طراحی شوند که کشورهای غیرغربی نیز بتوانند از آنها بهره بگیرند.
ولادیمیر پوتین، رییسجمهور روسیه، نیز گفت بریکس میتواند در شکلگیری نظمی عادلانهتر و چندقطبی در جهان نقش مهمی داشته باشد. او از اعضای گروه خواست ظرفیتها و مزیتهای اقتصادی خود را بیشتر در خدمت همکاری مشترک قرار دهند.
نشست بریکس در شرایطی برگزار شده که تنشهای خاورمیانه نیز بر فضای سیاسی آن سایه انداخته است. اعضای بریکس روز گذشته در اعلامیهای مشترک نسبت به تشدید تنشها در منطقه ابراز نگرانی عمیق کردند و خواستار «حداکثر خویشتنداری» شدند. ایران و امارات متحده عربی نیز از این اعلامیه حمایت کردند.
در حاشیه این نشست، مسعود پزشکیان، رییسجمهور ایران، با ولیعهد ابوظبی دیدار کرد؛ تماسی در سطح بالا میان مقامهای ایران و امارات که در شرایط افزایش تنشهای منطقهای اهمیت ویژهای دارد. دو طرف درباره کاهش تنش، ثبات منطقه و تلاش برای پیشبرد صلح و توسعه گفتوگو کردند.
مجموع این تحولات نشان میدهد بریکس تلاش دارد همزمان دو مسیر را دنبال کند: گسترش همکاری اقتصادی و فناوری در میان اعضا و ایفای نقش فعالتر در مسائل سیاسی جهانی. پیشنهاد چین برای همکاری در هوش مصنوعی نیز از همین منظر اهمیت دارد؛ زیرا رقابت بر سر فناوریهای پیشرفته به یکی از محورهای اصلی قدرت اقتصادی و راهبردی جهان تبدیل شده است.
اگر این پیشنهادها به همکاریهای عملی، سرمایهگذاری مشترک و دسترسی واقعی اعضا به فناوری منجر شود، بریکس میتواند از یک چارچوب سیاسی و اقتصادی گسترده به شبکهای منسجمتر برای همکاری کشورهای غیرغربی تبدیل شود. با این حال، تفاوت منافع اعضای بزرگ و وابستگی اقتصادی بسیاری از آنها به بازارهای جهانی، همچنان از موانع اصلی در مسیر تبدیل این ائتلاف به یک بلوک اقتصادی یکپارچه خواهد بود.
