روزیتا مرتضی، پزشک ۳۱ ساله افغان که پس از بازگشت طالبان به قدرت افغانستان را ترک کرده و به هالند پناه برده است، میگوید روند طولانی و پیچیده اداری در این کشور مانع از آن شده که بتواند فعالیت حرفهای خود را به عنوان پزشک از سر بگیرد.
او در گفتوگو با رسانههای هالندی گفته است که پس از سقوط دولت پیشین افغانستان در سال ۲۰۲۱، نه تنها آینده شغلی خود را در خطر میدید، بلکه درباره امنیت شخصی خود نیز نگرانیهای جدی داشت.
روزیتا که در یک شفاخانه نظامی ناتو به عنوان دستیار پزشک فعالیت میکرد و بهتازگی از رشته طب عمومی فارغ شده بود، همراه با خانوادهاش افغانستان را ترک کرد و اکنون در شهر نانسپیت هالند زندگی میکند.
با وجود گذشت چند سال از مهاجرت، او هنوز اجازه فعالیت رسمی به عنوان پزشک را دریافت نکرده است. در حال حاضر، برای حفظ مهارتهای حرفهای و آشنایی بیشتر با نظام درمانی هالند، به صورت داوطلبانه در مطب یک پزشک عمومی کارآموزی میکند.
بر اساس قوانین هالند، پزشکانی که مدارک تحصیلی خود را خارج از اتحادیه اروپا دریافت کردهاند، باید مراحل مختلفی از جمله یادگیری زبان هالندی، ارزیابی و تأیید مدارک تحصیلی، موفقیت در آزمونهای علمی و عملی و دریافت ثبتنام حرفهای موسوم به «بیآیجی» را طی کنند.
روزیتا میگوید که تمامی مدارک مورد نیاز را ارائه کرده و آزمون زبان را نیز با موفقیت پشت سر گذاشته است، اما همچنان برای شرکت در آزمونهای عملی در فهرست انتظار قرار دارد.
او گفته است: «به من گفتهاند ظرفیت کافی وجود ندارد و باید منتظر بمانم. این وضعیت احساس ناامنی و بلاتکلیفی ایجاد میکند، زیرا نمیدانم چه زمانی فرصت شرکت در آزمون را پیدا خواهم کرد.»
به گفته او، کمبود ظرفیت برای برگزاری آزمونهای عملی یکی از مشکلاتی است که بسیاری از پزشکان مهاجر در هالند با آن روبهرو هستند.
روزیتا تأکید کرده است که هدفش رسیدن به استقلال مالی و بازگشت به حرفهای است که سالها برای آن تلاش کرده و حاضر نیست از این مسیر دست بکشد.
او میگوید: «من هیچ شغل دیگری نمیخواهم. همیشه رویایم این بوده که پزشک باشم و برای رسیدن به این هدف تلاش خواهم کرد؛ مهم نیست چقدر زمان ببرد.»
این پزشک افغان در کنار آماده شدن برای آزمونهای تخصصی، همچنان روی تقویت زبان هالندی خود کار میکند و معتقد است تسلط کامل به زبان برای ارائه خدمات درمانی باکیفیت ضروری است.
او همچنین به تفاوتهای فرهنگی میان افغانستان و هالند در حوزه درمان اشاره کرده و گفته است که در افغانستان بیماران معمولاً تصمیم نهایی را به پزشک واگذار میکنند، اما در هالند مشارکت بیمار در روند درمان و تصمیمگیری نقش مهمتری دارد.
داستان روزیتا نمونهای از چالشهای گستردهای است که بسیاری از متخصصان مهاجر با آن روبهرو هستند؛ افرادی که با وجود داشتن تحصیلات و تجربه حرفهای، برای ورود دوباره به بازار کار کشورهای میزبان ناچارند مسیرهای طولانی و پیچیده اداری را طی کنند.
