شبکه تحلیلگران افغانستان در گزارشی تازه هشدار داده است که بحران محیط زیست در کشور دیگر تنها یک مسئله اقلیمی نیست، بلکه به بحرانی گسترده و چندبعدی تبدیل شده که آب، غذا، سلامت عمومی، اقتصاد و ثبات اجتماعی را به طور همزمان تحت تأثیر قرار داده است.
این نهاد پژوهشی در گزارش خود که روز چهارشنبه منتشر شد، اعلام کرده است که بحران آب اکنون از ولایتهای خشک مانند فراه و نیمروز فراتر رفته و به یکی از جدیترین چالشهای شهرهای مختلف افغانستان تبدیل شده است.
در گزارش آمده است که اگرچه هشدارهای جهانی درباره احتمال پایان یافتن ذخایر آب زیرزمینی کابل تا سال ۲۰۳۰ توجه زیادی را جلب کرده، اما بسیاری از شهرهای دیگر افغانستان نیز با شرایط مشابه روبهرو هستند.
شبکه تحلیلگران افغانستان میگوید خشک شدن نلهای آب، حفر چاههای عمیقتر، کاهش سطح آبهای زیرزمینی و ناتوانی نهادهای مسئول در پاسخ به افزایش تقاضا، به بخشی از زندگی روزمره شهروندان تبدیل شده است.
این گزارش همچنین وضعیت امنیت غذایی افغانستان را شکننده توصیف کرده است. هرچند در برخی مناطق به دلیل توزیع تخمهای اصلاحشده و مقاوم در برابر خشکسالی، امیدواریهایی درباره افزایش تولید گندم وجود دارد، اما خشکسالیهای پیدرپی و اختلال در مسیرهای تجاری همچنان معیشت میلیونها نفر را تهدید میکند.
براساس این گزارش، افغانستان با وجود سهم بسیار اندک در تولید گازهای گلخانهای جهان، یکی از آسیبپذیرترین کشورهای دنیا در برابر پیامدهای تغییرات اقلیمی است.
شبکه تحلیلگران افغانستان برآورد کرده است که خسارتهای ناشی از سیلابها، خشکسالیها، لغزش زمین، برفکوچ و موجهای شدید گرما سالانه بین ۵۵۰ میلیون تا سه میلیارد دالر به اقتصاد کشور آسیب وارد میکند.
در بخش دیگری از این گزارش، آلودگی هوا به عنوان یکی از مهمترین تهدیدهای زیستمحیطی معرفی شده است. پژوهشگران میگویند کابل در فصل زمستان با دود ناشی از مصرف زغالسنگ، چوب و سوختهای غیرمعیاری مواجه است، اما بدترین کیفیت هوا در برخی مناطق جنوبغرب و شمال افغانستان ثبت شده است.
به گفته این نهاد، توفانهای گردوغبار ناشی از خشکسالی، تخریب محیط زیست و عوامل فرامرزی، وضعیت آلودگی هوا را در بسیاری از مناطق کشور تشدید کرده است.
گزارش همچنین به آلودگی منابع آب، نبود سیستم مؤثر فاضلاب شهری، انباشت زبالهها و افزایش آلودگی صوتی اشاره کرده و این موارد را از چالشهای رو به گسترش شهرهای افغانستان دانسته است.
نویسندگان گزارش هشدار دادهاند که در صورت نبود برنامهریزی مؤثر و سرمایهگذاری در مدیریت منابع طبیعی، افغانستان در سالهای آینده با بحرانهای گستردهتری در حوزه سلامت عمومی، اقتصاد، مهاجرت داخلی و ثبات اجتماعی روبهرو خواهد شد.
این گزارش در واقع تصویری از بحرانی ارائه میکند که دیگر تنها به تغییرات آبوهوایی محدود نیست، بلکه مستقیماً بر زندگی روزمره میلیونها شهروند افغان تأثیر گذاشته و به یکی از بزرگترین چالشهای آینده کشور تبدیل شده است.
