اامروز جمعه، ۸ جوزا، روز ملی زبان پشتو است؛ روزی که نویسندگان، شاعران و فعالان فرهنگی برای پاسداشت یکی از مهمترین زبانهای منطقه و یکی از دو زبان رسمی افغانستان آن را گرامی میدارند.
سالها پیش شماری از فعالان فرهنگی افغانستان در نشستی در کابل، هشتم جوزا را به عنوان روز ملی زبان پشتو نامگذاری کردند. از آن زمان تاکنون این روز هر سال در محافل فرهنگی داخل و خارج از کشور تجلیل میشود.
بر اساس قانون اساسی حکومت پیشین افغانستان، زبان پشتو در کنار زبان فارسی دری، زبان رسمی کشور محسوب میشود. این زبان میلیونها گویشور در افغانستان و پاکستان دارد و از مهمترین زبانهای منطقه به شمار میرود.
زبان پشتو از خانواده زبانهای هندواروپایی است و در طول تاریخ پیوندهای گسترده فرهنگی و ادبی با زبان فارسی داشته است. آثار شاعرانی چون خوشحالخان ختک، رحمانبابا و حمزه شینواری از برجستهترین میراثهای ادبی این زبان به شمار میرود.
در همین حال، شماری از فعالان فرهنگی معتقدند که در سالهای اخیر اقدامات کافی برای توسعه زبان پشتو در بخشهای آموزشی، فرهنگی و ادبی انجام نشده است. آنان بر ضرورت حمایت بیشتر از تولید آثار ادبی، گسترش برنامههای فرهنگی و تقویت آموزش این زبان تأکید میکنند.
برخی از فعالان فرهنگی همچنین نسبت به کمرنگ شدن بخشی از واژگان بومی پشتو و جایگزینی آنها با واژههای غیر بومی ابراز نگرانی کردهاند و حفظ اصالت زبانی را بخشی از حفاظت از هویت فرهنگی میدانند.
