چهاردهمین برنامه فرهنگی «شبی با بودا» به یادبود از بیستوچهارمین سالروز تخریب مجسمههای بودا در بامیان توسط طالبان، در شهر استکهلم سویدن برگزار شد.
این برنامه امسال با عنوان «تخریب میراث فرهنگی در زمان جنگ: وندوالیسم، جنایت جنگی یا نسلکشی» به میزبانی خانه فرهنگ و تئاتر استکهلم و با حضور شماری از کارشناسان، فعالان فرهنگی و پژوهشگران برگزار شد.
زهرا حسینی، از برگزارکنندگان این برنامه، گفت که «شبی با بودا» چهارده سال پیش در بامیان آغاز شد و اکنون به یک پلتفرم بینالمللی برای گفتوگو درباره میراث تاریخی و فرهنگی افغانستان و دادخواهی برای محاکمه عاملان تخریب مجسمههای بودا تبدیل شده است.
او با اشاره به وضعیت کنونی افغانستان تحت کنترول طالبان گفت که با محدود شدن فضاهای فرهنگی در داخل کشور، اهمیت میراث فرهنگی ناملموس مانند شعر، موسیقی و سنتها در دوران تبعید دوچندان شده است.
دکتر مارک کلامبرگ، استاد و رئیس گروه حقوق بینالملل دانشگاه استکهلم، در این نشست درباره مفهوم «نسلکشی فرهنگی» و خلأهای موجود در قوانین بینالمللی سخن گفت.
او تأکید کرد که تخریب میراث فرهنگی چون مجسمههای بودا در بامیان، در قوانین کنونی بینالمللی بهعنوان «نسلکشی فرهنگی» تعریف نشده، اما میتواند براساس اساسنامه رم بهعنوان جنایت جنگی مورد بررسی قرار گیرد.
عیسی بلومی، پژوهشگر و استاد دیگر دانشگاه استکهلم، نیز از آنچه «رویکرد استعمارمآبانه» سازمانهای بینالمللی و کشورهای غربی در قبال میراث فرهنگی میخواند، انتقاد کرد.
او گفت که نجات بامیان نباید تنها به بازسازی مجسمهها محدود شود، بلکه باید به بازگرداندن عزت، اراده و تداوم تاریخی مردم افغانستان نیز توجه شود.
بخش دوم این برنامه با عنوان «سرودهایی برای بقا» به موسیقی اختصاص داشت و الهه سرور، هنرمند افغان، همراه با دو هنرمند سامی-سویدنی و اوکراینی برای اشتراککنندگان اجرا کردند.
برنامه «شبی با بودا» پیش از بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان در بامیان برگزار میشد، اما پس از آن عمدتاً در سویدن ادامه یافته است.
