سازمان ملل اعلام کرده است که همراه با نهادهای امدادی، یک طرح ۵۲۹ میلیون دالری را با هدف حمایت از مهاجران بازگشتی افغان راه‌اندازی کرده است؛ برنامه‌ای که در واکنش به موج گسترده بازگشت مهاجران از ایران و پاکستان تدوین شده است.
براساس اطلاعات منتشرشده، از سال ۲۰۲۳ تاکنون نزدیک به ۶ میلیون افغان به کشور بازگشته‌اند و پیش‌بینی می‌شود حدود ۳ میلیون نفر دیگر نیز تا پایان سال جاری میلادی به افغانستان بازگردند.
سازمان ملل گفته است که از ماه اپریل تا دسامبر ۲۰۲۶، حدود یک میلیون و ۷۰۰ هزار نفر از ایران و یک میلیون و ۱۰۰ هزار نفر از پاکستان وارد افغانستان خواهند شد.
مقام‌های این سازمان هشدار داده‌اند که بازگشت گسترده مهاجران فشار بی‌سابقه‌ای بر ساختارهای اقتصادی، خدمات عمومی و وضعیت اجتماعی افغانستان وارد کرده است.
به گفته سازمان ملل، این بحران تنها یک مسئله مرزی کوتاه‌مدت نیست، بلکه به یک چالش عمیق انسانی و توسعه‌ای برای افغانستان تبدیل شده است.
مقام‌های امدادی تأکید کرده‌اند که بیش از نیمی از بازگشت‌کنندگان را زنان و کودکان تشکیل می‌دهند؛ افرادی که بسیاری از آنان در خارج از افغانستان بزرگ شده‌اند و شناخت محدودی از شرایط زندگی در کشور دارند.
براساس این برنامه، در مرحله نخست حدود ۱۰۰ میلیون و ۷۰۰ هزار دالر برای کمک‌های فوری در گذرگاه‌های مرزی اختصاص یافته است.
این کمک‌ها شامل خدمات بهداشتی، تغذیه، حمایت‌های اجتماعی، آب و بهداشت و کمک‌های نقدی می‌شود.
در مرحله دوم نیز بیش از ۴۲۸ میلیون دالر برای ادغام مجدد بازگشت‌کنندگان در ۳۵ منطقه اولویت‌دار در نظر گرفته شده است.
این بخش شامل ایجاد فرصت‌های شغلی، دسترسی به خدمات آموزشی و صحی، تأمین مسکن و تقویت انسجام اجتماعی در جوامع میزبان خواهد بود.
با این حال، نهادهای ناظر هشدار داده‌اند که کمبود بودجه می‌تواند روند اجرای این طرح را با چالش جدی روبه‌رو کند. به گفته آنان، منابع فعلی تنها بخش محدودی از مهاجران آسیب‌پذیر را پوشش می‌دهد، در حالی که نیازها بسیار گسترده‌تر از امکانات موجود است.
سازمان ملل و نهادهای امدادی از کشورهای کمک‌کننده خواسته‌اند با تأمین کامل منابع مالی این برنامه، از تشدید بحران انسانی در افغانستان جلوگیری کنند.
