بیش از ۱۵۰ ریاضیدان برجسته از کشورهای مختلف جهان با امضای سندی موسوم به «بیانیه لیدن» نسبت به آنچه بزرگنمایی تواناییهای هوش مصنوعی از سوی شرکتهای فناوری خواندهاند، هشدار دادهاند.
بر اساس گزارش خبرگزاری فرانسه، امضاکنندگان این بیانیه از دولتها، نهادهای علمی و افکار عمومی خواستهاند در برابر تبلیغات گسترده شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی با احتیاط برخورد کنند و ادعاهای مطرحشده درباره تواناییهای استدلالی این فناوری را بدون بررسی مستقل نپذیرند.
این دانشمندان معتقدند برخی شرکتهای بزرگ فناوری برای جذب سرمایههای کلان و حفظ موقعیت رقابتی خود، توانایی مدلهای هوش مصنوعی را فراتر از واقعیت موجود معرفی میکنند. به باور آنان، این روند میتواند درک عمومی و حتی ارزیابیهای علمی از قابلیتهای واقعی این فناوری را تحت تأثیر قرار دهد.
در بیانیه لیدن آمده است که مدلهای هوش مصنوعی گاهی پاسخهایی ارائه میکنند که در ظاهر دقیق و منطقی به نظر میرسند، اما در واقع بر اطلاعات نادرست یا استدلالهای ساختگی استوار هستند. امضاکنندگان هشدار دادهاند که اتکای بیش از حد به چنین سیستمهایی میتواند فرایندهای علمی، پژوهشی و تصمیمگیری را با خطر مواجه کند.
نویسندگان این بیانیه همچنین نگرانی خود را نسبت به گسترش کاربردهای هوش مصنوعی در حوزههایی مانند توسعه جنگافزارها، نظارت گسترده بر شهروندان و تصمیمگیریهای حساس ابراز کردهاند. به گفته آنان، استفاده کنترلنشده از این فناوری ممکن است پیامدهای بلندمدت و جبرانناپذیری برای جوامع به همراه داشته باشد.
هوش مصنوعی در سالهای اخیر به یکی از رقابتیترین عرصههای فناوری جهان تبدیل شده و شرکتهای بزرگ میلیاردها دلار برای توسعه مدلهای پیشرفته سرمایهگذاری کردهاند. این رقابت باعث شده ادعاهای مربوط به تواناییهای این فناوری به یکی از موضوعات اصلی بحث میان دانشمندان، سیاستگذاران و صنعت تبدیل شود.
امضاکنندگان بیانیه تأکید کردهاند که آینده پژوهشهای علمی باید همچنان بر پایه قضاوت، نقد و خلاقیت انسانی استوار باشد و مسیر توسعه علم نباید صرفاً بر اساس اهداف تجاری و رقابت میان شرکتهای بزرگ فناوری تعیین شود.
این هشدار در شرایطی منتشر میشود که نقش هوش مصنوعی در آموزش، پژوهش، اقتصاد و امنیت جهانی به سرعت در حال گسترش است. از همین رو، بحث درباره مرز میان توانایی واقعی و تبلیغات تجاری این فناوری به یکی از مهمترین چالشهای عصر دیجیتال تبدیل شده است.
