طالبان «اصولنامه تفریق زوجین» را پس از توشیح ملا هبتالله آخوندزاده، رهبر این گروه، منتشر کردهاند؛ سندی که به گفته وزارت عدلیه طالبان، شامل یک مقدمه، ۱۲ فصل و ۳۱ ماده است.
وزارت عدلیه طالبان روز پنجشنبه، ۲۴ ثور، اعلام کرد این اصولنامه شرایط جدایی زن و شوهر را در حالتهای مختلف توضیح داده و به قاضی طالبان صلاحیت میدهد تا در صورت موجودیت شرایط لازم، حکم طلاق را صادر کند.
در فصل دوم این اصولنامه، طالبان ازدواج کودکان را بهرسمیت شناخته و درباره شرایط فسخ نکاح کودک و اختیار فسخ آن نیز توضیح دادهاند؛ موضوعی که میتواند واکنشهای تازهای را در داخل و خارج افغانستان بهدنبال داشته باشد.
براساس ماده چهارم این اصولنامه، اگر شخصی غایب باشد و خانوادهاش از سرنوشت او اطلاعی نداشته باشند، زن میتواند درخواست طلاق کند.
همچنین در ماده پنجم آمده است اگر شخصی «غایب غیر مفقود» باشد و برای مدت طولانی از خانواده خود دور زندگی کرده و هزینههای آنان را تأمین نکند، زن حق درخواست جدایی خواهد داشت.
طالبان در بخش دیگری از این اصولنامه گفتهاند اگر زن یا شوهر از اسلام خارج شود، جدایی میان آنان بهصورت خودکار واقع میشود و نیازی به حکم قاضی طالبان نخواهد بود.
در سایر بخشهای این سند نیز به موارد مختلف فقهی پرداخته شده که میتواند زمینه جدایی زن و شوهر را فراهم کند.
انتشار این اصولنامه در حالی صورت میگیرد که طالبان پس از بازگشت دوباره به قدرت در سال ۲۰۲۱، مجموعهای از مقررات و اصولنامههای تازه را در حوزههای اجتماعی، آموزشی و حقوقی وضع کردهاند؛ مقرراتی که در بسیاری موارد با واکنشهای گسترده داخلی و بینالمللی روبهرو شده است.
منتقدان طالبان میگویند بسیاری از این قوانین، حقوق و آزادیهای زنان را محدودتر کرده و تفسیر سختگیرانهتری از شریعت را در ساختار حقوقی افغانستان تثبیت میکند. طالبان اما تأکید دارند که تمامی مقررات آنان براساس شریعت اسلامی تنظیم شده است.
