سازمان گزارشگران بدون مرز در یک گزارش تحقیقی از فعالیت شعبهای بهنام «۰۱۵» در ساختار استخبارات طالبان پرده برداشته و میگوید این اداره خبرنگاران را زیر نظر میگیرد، احضار و تهدید میکند و در مواردی آنان را بازداشت و شکنجه میکند. به گفته این سازمان، هدف اصلی این شعبه خاموشکردن رسانههای مستقل و تحمیل روایت طالبان بر فضای رسانهای افغانستان است.
گزارشگران بدون مرز روز چهارشنبه، ۱۳ عقرب، در گزارشی اعلام کرده است که شعبه ۰۱۵ از آگست ۲۰۲۱ در چارچوب ریاست عمومی استخبارات طالبان فعالیت دارد و در کابل و ولایتها مأموران خود را مستقر کرده است. این مأموران محتوای رسانهها را زیر نظر میگیرند، گزارشهای انتقادی را شناسایی میکنند و خبرنگاران را برای بازجویی احضار میکنند. به گفته این سازمان، بخش عملیاتی این اداره گاهی با همکاری وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان به دفترهای رسانهها یورش میبرد، خبرنگاران را بازداشت و تجهیزات رسانهای را ضبط میکند.
این سازمان به یورش طالبان به تلویزیون طلوعنیوز در می ۲۰۲۶ و دفترهای نهادهای رسانهای در جولای ۲۰۲۵ اشاره کرده است. گزارشگران بدون مرز میگوید از سال ۲۰۲۱ تاکنون ۷۷ خبرنگار در افغانستان بازداشت شدهاند و مدت بازداشت آنان از یک هفته تا دو سال بوده است.
در این گزارش، سه خبرنگار با نامهای مستعار فرهاد، احمد و عبدل، تجربههای خود از بازداشت، بازجویی و بدرفتاری در مراکز استخبارات طالبان را روایت کردهاند. فرهاد گفته است پس از بازداشت، مأموران سرش را با کیسه سیاه پوشاندند و او را به دفتر استخبارات در کابل انتقال دادند. او به جاسوسی و تبلیغ علیه طالبان متهم شد و چند روز بعد به شعبه ۰۱۵ منتقل گردید؛ جایی که به گفته خودش، دو هفته در یک سلول کوچک نگهداری و بهطور مکرر شکنجه شد.
فرهاد گفته است مأموران شب و روز از او بازجویی میکردند و خواهان افشای نام خبرنگاران دیگر بودند. به روایت او، مأموران پشت و پاهایش را با ضربات شدید مورد هدف قرار دادند و از شوکر برقی نیز استفاده کردند. این خبرنگار میگوید هنوز از پیامدهای آن شکنجهها رنج میبرد.
احمد، خبرنگار پیشین یک شبکه تلویزیونی، گفته است فشار بر رسانهها با ممنوعیت برخی برنامهها و حذف زنان خبرنگار آغاز شد. به گفته او، رسانهها مجبور بودند تعهد بدهند که برنامههای مختلط پخش نکنند و با منتقدان طالبان مصاحبه نگیرند. احمد همچنین از بازداشت، شکنجه و تهدید به مرگ روایت کرده و گفته است مأموران در یک مورد او را ساعت دو شب به تپهای بردند، تفنگ را بر شقیقهاش گذاشتند و تهدید کردند که افرادی مانند او در همان محل کشته شدهاند. او پس از مدتی زندانی شد و در زندان بگرام نیز شاهد بستن دستوپای زندانیان و مجازات آنان با آب سرد بوده است.
عبدل، خبرنگار دیگری که اکنون در تبعید به سر میبرد، گفته است طالبان میخواهند رسانهها را به ابزار تبلیغاتی خود تبدیل کنند. به روایت او، مأموران از وی میخواستند درباره حقوق زنان، رویدادهای امنیتی و فقر گزارش ندهد و به جای آن، حامیان طالبان را به برنامههای رسانهای دعوت کند. گزارشگران بدون مرز همچنین میگوید تهدید خبرنگاران پس از خروج آنان از افغانستان نیز ادامه دارد و برخی از آنان با پیامهایی مبنی بر پیدا کردنشان در هر مکان روبهرو شدهاند.
بخش دیگری از گزارش به فعالیت آنلاین شعبه ۰۱۵ اختصاص دارد. گزارشگران بدون مرز میگوید این شعبه واحدهایی برای نظارت بر شبکههای اجتماعی، تبلیغات، انتشار اطلاعات نادرست و تأثیرگذاری بر افکار عمومی دارد. به گفته این سازمان، شعبه ۰۱۵ همچنین استودیویی برای تولید ویدیو و ضبط اعترافهای اجباری بازداشتشدگان در اختیار دارد.
این سازمان به اسنادی اشاره کرده است که چند رسانه تبعیدی افغانستان در سپتامبر ۲۰۲۶ منتشر کردند و گفته میشود از ریاست عمومی استخبارات طالبان به دست آمدهاند. بر اساس این اسناد، برای برنامههای نفوذ و تبلیغات ۷۰.۷ میلیون افغانی، معادل بیش از ۹۰۰ هزار یورو، بودجه پیشبینی شده و نزدیک به هزار و ۵۰۰ حساب کاربری برای ترویج روایت طالبان و بیاعتبارکردن مخالفان به کار گرفته میشوند.
بررسی گزارشگران بدون مرز از فعالیت شماری از این حسابها در شبکه ایکس نشان داده است که برخی از آنها پیامهای یکسان یا مشابه را با فاصله چند دقیقه منتشر میکنند. شماری از این حسابها نیز با هویتهای زنانه یا با معرفی صاحبانشان بهعنوان باشندگان پنجشیر فعالیت دارند.
حمدالله فطرت، معاون سخنگوی طالبان، در پاسخ به گزارشگران بدون مرز گفته است که شعبه ۰۱۵ مطابق قانون فعالیت میکند و هیچکس خودسرانه بازداشت یا با او بدرفتاری نمیشود. اما گزارشگران بدون مرز میگوید روایت خبرنگاران و مستندات این سازمان و دیدبان حقوق بشر با این ادعای طالبان در تضاد است.
این گزارش در حالی منتشر شده است که محدودیتها بر رسانهها و خبرنگاران در افغانستان همچنان ادامه دارد و نگرانیها درباره امنیت خبرنگاران، آزادی بیان و فعالیت رسانههای مستقل افزایش یافته است.














